આમલકી એકાદશી 2163

શ્રીકૃષ્ણે યુધિષ્ઠિરને તે કથા કહી જે ઋષિ વસિષ્ઠે એક વાર રાજા માંધાતાને કહી હતી. વસિષ્ઠે કહ્યું કે આમલકી (આમળાં)નું વૃક્ષ સૃષ્ટિના આરંભે પ્રગટ થયું હતું અને તે વિષ્ણુને પ્રિય છે. તેના મૂળમાં વિષ્ણુ, તેની ઉપર બ્રહ્મા અને થડમાં રુદ્રનો વાસ છે, અને તેની પૂજા સર્વ પાપોનો નાશ કરે છે.

બ્રહ્માંડ પુરાણની કથામાં વૈદિશના એક રાજા અને તેમની સઘળી પ્રજાએ આમળાંના વૃક્ષની અને વિષ્ણુની આખી રાત પૂજા કરીને ફાગણ સુદની આ એકાદશી પાળી. એક ભૂખ્યો શિકારી ત્યાં આવી ચડ્યો, તેણે ઉપવાસી અને જાગતો રહીને પૂજા જોઈ અને કથાઓ સાંભળી. પછીના જન્મમાં તે રાજા વસુરથ તરીકે જન્મ્યો, અને જ્યારે શત્રુઓએ તેના પર આક્રમણ કર્યું ત્યારે તેના શરીરમાંથી એક દિવ્ય શક્તિ પ્રગટ થઈ અને તેનું રક્ષણ કર્યું.

ભક્તો ઉપવાસ કરે છે, આમળાંના વૃક્ષ પાસે વિષ્ણુની પૂજા કરે છે, વૃક્ષને જળ અને દીવો અર્પણ કરે છે અને જાગરણ કરે છે. તેનું પુણ્ય હજાર ગાયોના દાનથી પણ વધુ કહેવાય છે.