ਆਮਲਕੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ 2159

ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਉਹ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਰਾਜਾ ਮਾਂਧਾਤਾ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਸੀ। ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਮਲਕੀ (ਆਂਵਲਾ) ਦਾ ਰੁੱਖ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਉੱਪਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਤਣੇ ਵਿੱਚ ਰੁਦਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੈਦਿਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਪਰਜਾ ਨੇ ਫਾਲਗੁਨ ਸ਼ੁਕਲ ਦੀ ਇਹ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਆਂਵਲੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਮਨਾਈ। ਇੱਕ ਭੁੱਖਾ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਪੂਜਾ ਵੇਖੀ ਅਤੇ ਭੁੱਖਾ ਰਹਿ ਕੇ ਅਤੇ ਜਾਗਦਿਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣੀਆਂ। ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਾਜਾ ਵਸੁਰਥ ਬਣ ਕੇ ਜੰਮਿਆ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਿਵਯ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।

ਭਗਤ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਆਂਵਲੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਕੋਲ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਜਲ ਅਤੇ ਦੀਵੇ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਾਗਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਪੁੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਗਊਆਂ ਦੇ ਦਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ।