અનંત ચૌદશ 2023

અનંત ચતુર્દશી ભાદરવાના શુક્લ પક્ષની ચૌદમના દિવસે આવે છે અને તેનું બેવડું મહત્વ છે: તે અનંત વ્રતનો દિવસ છે (ભગવાન વિષ્ણુના અનંત, નાગસ્વરૂપ પ્રત્યેની ભક્તિનું વ્રત) અને દસ દિવસના ગણેશ ચતુર્થી ઉત્સવનો અંતિમ દિવસ પણ છે, જે ગણેશજીની મૂર્તિઓના જાહેર વિસર્જન દ્વારા ચિહ્નિત થાય છે.

અનંત વ્રત હિન્દુ પરંપરાના સૌથી પ્રાચીન દોરા-વ્રતોમાંનું એક છે. ભક્તો પોતાના જમણા કાંડા (પુરુષો) અથવા ડાબા કાંડા (સ્ત્રીઓ) ફરતે પીળા રેશમ અથવા સુતરાઉ દોરાની 14 ગાંઠવાળી દોરી (અનંત-સૂત્ર) બાંધે છે. 14ની સંખ્યા ચૌદ લોકનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. ભગવાન વિષ્ણુ, અનંત (અસીમ)ને, આ વ્રત દ્વારા 14 સળંગ વર્ષો સુધી પ્રસન્ન કરવામાં આવે છે. મહાભારત નોંધે છે કે કૃષ્ણે યુધિષ્ઠિરને પોતાનું ખોવાયેલું રાજ્ય પાછું મેળવવા આ વ્રત પાળવાની સલાહ આપી હતી.

મહારાષ્ટ્ર, કર્ણાટક અને આંધ્રપ્રદેશમાં, આ ગણેશ ચતુર્થીનો સૌથી ભાવનાત્મક રીતે ભરેલો દિવસ છે. સરઘસો માટીની ગણેશ મૂર્તિઓને નદીઓ, સરોવરો, અને સમુદ્ર સુધી વિસર્જન (નિમજ્જન) માટે લઈ જાય છે, “ગણપતિ બાપ્પા મોરયા, પુઢચ્યા વર્ષી લૌકર યા” (વહાલા ગણેશજી, આવતા વર્ષે વહેલા પાછા આવજો)ના જયઘોષ સાથે.