અશ્વત્થ મારુતિ પૂજન (अश्वत्थ मारुति पूजन) એટલે અશ્વત્થ વૃક્ષ (પીપળો, Ficus religiosa) અને મારુતિ/હનુમાનની સંયુક્ત પૂજા, જે અમાંત શ્રાવણ માસના દરેક શનિવારે, વિશેષ કરીને મહારાષ્ટ્રમાં, કરાય છે. પહેલાં અશ્વત્થની ડાળી કે વૃક્ષની જળ, ગંધ અને ફૂલથી પૂજા થાય છે, પછી ષોડશોપચાર (સોળ ઉપચારની પૂજા), સિંદૂર અને સ્તોત્રપાઠ સાથે હનુમાનની પૂજા થાય છે.
નામ ધરાવતા, વ્યવસ્થિત વાર્ષિક વ્રત તરીકે અશ્વત્થ મારુતિ પૂજન પ્રમાણમાં આધુનિક મહારાષ્ટ્રીય પરંપરા છે, જેને 1997થી અનિરુદ્ધ પરંપરાએ લોકપ્રિય બનાવી. પરંતુ તેમાં જોડાયેલાં બંને અંગો પોતપોતે ઘણાં પ્રાચીન છે: અશ્વત્થની પૂજાનું મૂળ સ્વયં ભગવદ્ ગીતામાં છે (10.26, aśvatthaḥ sarvavṛkṣāṇām, "વૃક્ષોમાં હું અશ્વત્થ છું"), અને હનુમાન/મારુતિની ઉપાસનાની પોતાની દીર્ઘ, સ્વતંત્ર પરંપરા છે. આ પૂજામાં અશ્વત્થ પવિત્ર વૃક્ષનું પ્રતીક છે, જ્યારે મારુતિ/હનુમાન મુખ્ય પૂજ્ય દેવ છે.
ॐ अश्वत्थाय नमः।
"અશ્વત્થ (પીપળાના વૃક્ષ) ને નમસ્કાર."
પરંપરાગત અશ્વત્થ પૂજા મંત્ર
मूलतो ब्रह्मरूपाय मध्यतो विष्णुरूपिणे। अग्रतः शिवरूपाय वृक्षराजाय ते नमः॥
