ബതുകമ്മ 2023

ബതുകമ്മ (അക്ഷരാർത്ഥം “അമ്മദേവീ, ജീവനോടെ വരൂ”) തെലങ്കാനയുടെ മുഖമുദ്രയായ പുഷ്പോത്സവമാണ്; ശരദ് നവരാത്രിയോടൊപ്പം നടക്കുന്ന, ഗൗരീദേവിയുടെ ഒൻപതു ദിവസത്തെ ആഘോഷം. സ്ത്രീകളും പെൺകുട്ടികളും ചുറ്റുമുള്ള വയലുകളിൽ നിന്നും തോട്ടങ്ങളിൽ നിന്നും പൂക്കൾ ശേഖരിക്കുന്നു: ഗദ്വാൾ ചെണ്ടുമല്ലി, തങ്കേഡു (സെന്ന), കോഴിവാലൻ പൂവ്, ജമന്തി. എന്നിട്ട് ഒരു പിച്ചളത്തളികയിൽ അവയെ ഏകകേന്ദ്രമായ, കോണാകൃതിയിലുള്ള തട്ടുകളായി അടുക്കി ബതുകമ്മയെ ഒരുക്കുന്നു: ദേവിയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ജീവനുള്ള പൂക്കൂമ്പാരം.

ഒൻപതു ദിവസവും എല്ലാ സന്ധ്യക്കും സ്ത്രീകൾ പൂക്കൂമ്പാരം മുറ്റങ്ങളിലും പൊതുസ്ഥലങ്ങളിലും വെച്ച് നടുവിൽ ദീപം തെളിയിച്ച്, താളത്തിൽ കൈകൊട്ടി പരമ്പരാഗത നാടൻപാട്ടുകൾ പാടി അതിനെ വലം വെക്കുന്നു; ഗ്രാമജീവിതവും സഹോദരീബന്ധങ്ങളും ദേവിയുടെ തന്നെ കഥകളും ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന ഈ പാട്ടുകൾ ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും വാമൊഴിയായാണ് തലമുറകളിലേക്ക് കൈമാറിയത്. അവസാന ദിവസമായ സദ്ദുല ബതുകമ്മയിൽ പൂക്കൂമ്പാരങ്ങൾ ഘോഷയാത്രയായി തടാകത്തിലേക്കോ കുളത്തിലേക്കോ നദിയിലേക്കോ കൊണ്ടുപോയി നിമജ്ജനം ചെയ്യുന്നു; ഒപ്പം മഞ്ഞളും കുങ്കുമവും വളകളും ജലത്തിൽ സമർപ്പിക്കുന്നു.

ഭക്തിയുടെ കാതലിനപ്പുറം, ബതുകമ്മ ആഴത്തിൽ സമൂഹത്തിന്റെയും സ്ത്രീത്വത്തിന്റെയും ഉത്സവമാണ്: എല്ലാ പ്രായത്തിലും പശ്ചാത്തലത്തിലുമുള്ള സ്ത്രീകളെ ഒരുമിച്ചുള്ള, തുറസ്സായ, പൊതുവായ ആഘോഷത്തിലേക്ക് അത് കൊണ്ടുവരുന്നു. വിഗ്രഹം ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല; ഓരോ ദിവസവും പുതുതായി ശേഖരിക്കുന്ന പൂക്കളെ മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്നു. അതിനാൽ നാടിന്റെയും ഋതുവിന്റെയും ശാന്തമായ, ആവർത്തിക്കുന്ന ആഘോഷം കൂടിയാണിത്. തെലങ്കാനയുടെ ഔദ്യോഗിക സംസ്ഥാന ഉത്സവമായി ഇത് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇന്ന് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള നഗരങ്ങളിലെ പ്രവാസി സമൂഹങ്ങളും വലിയ തോതിൽ ഇത് ആഘോഷിക്കുന്നു.