બુદ્ધ જયંતી 2005

બુદ્ધ જયંતિ (જેને બુદ્ધ પૂર્ણિમા અથવા વેસાક પણ કહેવાય છે) વૈશાખ મહિનાની પૂનમે (એપ્રિલ-મે) આવે છે અને બૌદ્ધ ધર્મમાં સૌથી પવિત્ર દિવસ ગણાય છે. તેને એક દુર્લભ વિશેષતા પ્રાપ્ત છે કે તે એક જ ચંદ્ર દિવસે ગૌતમ બુદ્ધના જીવનની ત્રણ ઘટનાઓને ચિહ્નિત કરે છે: લુમ્બિનીમાં તેમનો જન્મ (આશરે ઈ.પૂ. ૫૬૩), બોધગયામાં બોધિવૃક્ષ નીચે તેમની જ્ઞાનપ્રાપ્તિ, અને કુશીનગરમાં તેમનું મહાપરિનિર્વાણ (નિર્વાણમાં લીન થવું).

હિન્દુ પરંપરામાં, ગૌતમ બુદ્ધને ભગવાન વિષ્ણુના નવમા અવતાર તરીકે પૂજવામાં આવે છે. શ્રીમદ્ ભાગવત પુરાણ અને અગ્નિ પુરાણ તેમને દશાવતાર (દસ અવતારો)માં સ્થાન આપે છે, અને ભારતભરનાં મંદિરો (ખાસ કરીને ઓડિશા, બંગાળ અને દક્ષિણ ભારતમાં) આ દિવસે વિષ્ણુ-બુદ્ધની વિશેષ પૂજા કરે છે.

વિશ્વભરના બૌદ્ધ સમુદાયોમાં, આ દિવસ મઠોની મુલાકાત લઈને, મંદિરોમાં ફૂલ, ધૂપ અને દીવા અર્પણ કરીને, અને ધમ્મ સાંભળીને ઉજવવામાં આવે છે. બોધગયા, જ્યાં બુદ્ધે મહાબોધિ વૃક્ષ નીચે જ્ઞાનપ્રાપ્તિ કરી હતી, અને સારનાથ, જ્યાં તેમણે પોતાનો પ્રથમ ઉપદેશ (ધમ્મચક્કપ્પવત્તન સુત્ત) આપ્યો હતો, ત્યાં યાત્રાળુઓની ભારે ભીડ જોવા મળે છે.

ભારતમાં, બુદ્ધ જયંતિ રાષ્ટ્રીય જાહેર રજા છે. સરકાર રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલયમાં સ્મૃતિ સમારંભોનું આયોજન કરે છે, મહાબોધિ સોસાયટી બોધગયામાં પ્રાર્થનાઓનું નેતૃત્વ કરે છે, અને તિબેટીયન સમુદાય ધર્મશાળામાં ઉજવણી કરે છે.