बुद्ध जयंती 2026

बुद्ध जयंती (बुद्ध पौर्णिमा किंवा वेसाख असेही म्हणतात) वैशाख महिन्याच्या पौर्णिमेला (एप्रिल-मे) येते आणि बौद्ध धर्मातील हा सर्वात पवित्र दिवस आहे. या दिवसाला एक दुर्मिळ वैशिष्ट्य लाभले आहे: गौतम बुद्धांच्या जीवनातील तीन घटना याच चांद्र दिवशी घडल्या: लुंबिनी येथील त्यांचा जन्म (इ.स.पू. सुमारे ५६३), बोधगया येथे बोधिवृक्षाखाली त्यांना झालेली ज्ञानप्राप्ती, आणि कुशीनगर येथे त्यांचे महापरिनिर्वाण (निर्वाणप्राप्ती).

हिंदू परंपरेत गौतम बुद्धांना भगवान विष्णूंचा नववा अवतार मानले जाते. श्रीमद्भागवत पुराण आणि अग्नि पुराण त्यांचा दशावतारांमध्ये समावेश करतात, आणि भारतभरातील मंदिरांमध्ये (विशेषतः ओडिशा, बंगाल आणि दक्षिण भारतात) या दिवशी विष्णू-बुद्धांची विशेष पूजा केली जाते.

जगभरातील बौद्ध समुदायांमध्ये हा दिवस विहारांना भेट देऊन, देवस्थानी फुले, धूप आणि दिवे अर्पण करून आणि धम्म श्रवण करून साजरा केला जातो. बोधगया, जिथे बुद्धांना महाबोधी वृक्षाखाली ज्ञानप्राप्ती झाली, आणि सारनाथ, जिथे त्यांनी पहिले प्रवचन (धम्मचक्कप्पवत्तन सुत्त) दिले, या ठिकाणी यात्रेकरूंची मोठी गर्दी असते.

भारतात बुद्ध जयंती ही राष्ट्रीय सार्वजनिक सुट्टी आहे. सरकार राष्ट्रीय संग्रहालयात स्मरणसमारंभ आयोजित करते, महाबोधी सोसायटी बोधगया येथे प्रार्थनांचे नेतृत्व करते आणि तिबेटी समुदाय धर्मशाळेत हा दिवस साजरा करतो.