ਦੀਵਾਲੀ 2020: Lucknow, Uttar Pradesh

ਦੀਵਾਲੀ (ਦੀਪਾਵਲੀ, "ਦੀਵਿਆਂ ਦੀ ਕਤਾਰ") ਹਿੰਦੂ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਅਮਾਵਸਿਆ, ਭਾਵ ਮੱਸਿਆ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ - ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਅਮਾਵਸਿਆਂਤ ਗਿਣਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਸ਼ਵਿਨ ਅਮਾਵਸਿਆ, ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਪੂਰਨਿਮਾਂਤ ਗਿਣਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਰਤਿਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਮਾਵਸਿਆ। ਇੱਕ ਰਾਤ ਲਈ ਅਮਾਵਸਿਆ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਲੱਖਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਦੀਵਿਆਂ, ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਲਾਈਟਾਂ, ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ, ਅਤੇ ਹਰ ਘਰ ਦੇ ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਥਾ 14 ਸਾਲ ਦੇ ਬਨਵਾਸ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਮਗਰੋਂ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੀ ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਹੈ। ਅਯੁੱਧਿਆ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੱਸਿਆ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦੀਵਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ (ਦੀਪਾਵਲੀ) ਜਗਾਈਆਂ। ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਿਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਨਰਕਾਸੁਰ ਦੀ ਹਾਰ (ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਦੈਂਤ) ਅਤੇ 16,100 ਕੈਦ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਓਡੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਰਾਤ ਕਾਲੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਰਸਮ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪੂਜਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਕਾਲ (ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਸੰਧਿਆ) ਜਾਂ ਨਿਸ਼ੀਥ ਕਾਲ (ਅੱਧੀ ਰਾਤ) ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਧਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਫ਼, ਦੀਵਿਆਂ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੱਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਪਾਰੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਖਾਤਾ-ਬਹੀਆਂ, ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਅੱਗੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੂਜਾ ਮਗਰੋਂ ਪ੍ਰਸਾਦ, ਪਟਾਕੇ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਨਾਲ ਮਠਿਆਈਆਂ ਦਾ ਵਟਾਂਦਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।