ਹਨੂਮਾਨ ਜਯੰਤੀ 2191

ਹਨੂਮਾਨ ਜਯੰਤੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਭਗਤ ਸ਼੍ਰੀ ਹਨੂਮਾਨ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਉਤਸਵ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚੈਤਰ ਦੀ ਪੂਰਣਿਮਾ ਨੂੰ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਹਨੂਮਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਸਰਾਪ ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਹਿ ਰਹੀ ਸੁਰਗੀ ਅਪਸਰਾ ਅੰਜਨਾ ਅਤੇ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ ਕੇਸਰੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਪੌਣ ਦੇਵਤਾ ਵਾਯੂ ਦੀ ਅਸੀਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਮਾਰੁਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਮੰਨ ਕੇ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਫਲ ਸਮਝ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰੀ। ਇੰਦਰ ਦਾ ਵਜਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਠੋਡੀ (ਹਨੁ) ਉੱਤੇ ਵੱਜਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਹਨੂਮਾਨ ਪਿਆ। ਜਦੋਂ ਵਾਯੂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੁਕ ਗਏ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਲ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਹਰ ਹਾਨੀ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਦੀ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸਦਕਾ ਉਹ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਲੰਕਾ ਪਹੁੰਚੇ।

ਮੰਦਰ ਪਹੁ ਫੁੱਟਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨੂਮਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਭਗਤ ਸਿੰਦੂਰ ਅਤੇ ਤੇਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਹਨੂਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵੰਡਦੇ ਹਨ।