નાથદ્વારા (શ્રીનાથજી)માં જ્યેષ્ઠાભિષેક 1946

આ પાના પરની તારીખ નાથદ્વારા માટે ગણવામાં આવી છે.

જ્યેષ્ઠાભિષેક સ્નાન-યાત્રા તરીકે ઉજવાય છે, પરંપરા મુજબ જ્યેષ્ઠ શુક્લ પૂર્ણિમાના સમયે યોગ્ય જ્યેષ્ઠા નક્ષત્ર પર. આગલી રાત્રે શયન-ભોગ પછી, શ્રી ઠાકોરજી માટે સામાન્ય રીતે જે સ્થાનેથી જળ લવાય છે ત્યાંથી જ પવિત્ર જળ લાવીને અભિષેક માટે વિધિપૂર્વક તૈયાર કરાય છે.

સૂર્યોદય પહેલાં શ્રી ઠાકોરજીને સફેદ ધોતી અને ઉપરણું ધારણ કરાવીને, હળવા મોતીના આભૂષણો સાથે અને વિસ્તૃત શિરોભૂષણ વિના, અભિષેક-સ્નાન માટે બિરાજમાન કરાય છે. તૈયાર કરેલા પવિત્ર જળથી અભિષેક થાય છે, સાથે વૈદિક મંત્રો, ખાસ કરીને પુરુષ-સૂક્ત, નો પાઠ થાય છે; શંખ, ઘંટા, મૃદંગ અને કીર્તન ઉત્સવમાં સાથ આપે છે.

સ્નાન પછી શ્રી ઠાકોરજીને સફેદ ગ્રીષ્મ વસ્ત્ર, પરંપરા મુજબ કેસર કે ચંદનના શૃંગાર સાથે, ધારણ કરાવાય છે અને મુખ્યત્વે મોતી તથા અન્ય હળવા આભૂષણોથી શણગારાય છે. દિવસ દરમિયાન ખાસ શીતળ ભોગ અને ગ્રીષ્મ સામગ્રી ધરાવાય છે, જેમાં સથવા, ભાત, દહીં, છાશ, ફળ અને કેરી સાથે સંકળાયેલી સામગ્રી હોય છે.

પુષ્ટિમાર્ગમાં આ ઉત્સવ રાજ્યાભિષેક-ભાવ તરીકે સમજાય છે: નંદબાબા શ્રીકૃષ્ણના વિધિવત્ રાજ્યાભિષેકની વ્યવસ્થા કરે છે અને ગર્ગાચાર્ય પવિત્ર જળથી અભિષેક કરે છે. આ ઉત્સવથી ઋતુની સેવામાં શ્રી યમુનાજીનાં કીર્તન અને વિવિધ જળ-મનોરથ મુખ્ય બને છે.