કૈશિક દ્વાદશી (ચાંદ્રમાન) 2108

કૈશિક દ્વાદશી પ્રબોધિની એકાદશીના બીજા દિવસે, કારતક શુક્લ બારસે ઉજવાય છે. તેનું નામ કૈશિક રાગ પરથી છે, જે ભક્ત નમ્પાડુવાન દરરોજ રાત્રે તિરુક્કુરુંગુડીમાં ભગવાન વિષ્ણુ સમક્ષ ગાતા.

વરાહ પુરાણમાં ભગવાન વરાહે ભૂદેવીને કહેલું કૈશિક માહાત્મ્ય કહે છે કે મંદિરે જતાં એક બ્રહ્મરાક્ષસે નમ્પાડુવાનને રોક્યા; ગાન પછી પાછા આવવાનું વચન તેમણે પાળ્યું અને પોતાના ગાનના પુણ્યથી બ્રહ્મરાક્ષસને મુક્ત કર્યો. આ દિવસે શ્રીવૈષ્ણવ મંદિરોમાં માહાત્મ્યનો પાઠ થાય છે અને તિરુક્કુરુંગુડીમાં તે કૈશિક નાટકમ્ તરીકે ભજવાય છે.

મંદિરોમાં: ભક્તો નમ્પાડુવાનની જેમ સંગીત અને નામસંકીર્તન સાથે એકાદશીની રાત્રે જાગરણ કરે છે. બારસની વહેલી સવારે શ્રીવૈષ્ણવ મંદિરોમાં ભગવાન સમક્ષ કૈશિક પુરાણનો પાઠ થાય છે. શ્રીરંગમમાં તે રાત્રે ભગવાન નમ્પેરુમાળને વર્ષના દરેક દિવસ માટે એક, એમ 365 વસ્ત્રોથી શણગારવામાં આવે છે અને તેમની હાજરીમાં કૈશિક પુરાણ વંચાય છે; તિરુક્કુરુંગુડીમાં આ કથા આખી રાત કૈશિક નાટકમ્ તરીકે ભજવાય છે. બારસના પારણાથી દિવસ પૂર્ણ થાય છે.

કૈશિક દ્વાદશી સંગીત દ્વારા ભક્તિ અને આપેલા વચનની સત્યતાનો ઉત્સવ છે, જે ભગવાનને જન્મ અને વિદ્યાથી પણ વધુ પ્રિય છે.