कैशिक द्वादशी (सौरमान) 2078

कैशिक द्वादशी (கைசிக துவாதசி) ही सूर्य वृश्चिक राशीत असताना तमिळ कार्तिगई महिन्यात, कैशिक एकादशीनंतर येणाऱ्या शुक्ल द्वादशीला पाळली जाते. हे नाव कैशिक या रागावरून पडले आहे, जो तिरुक्कुरुंगुडी येथे भगवान नंबींसमोर दररोज रात्री गाणारा सामान्य कुळात जन्मलेला भक्त नम्पाडुवान् गात असे.

वराह पुराणात भगवान वराहांनी भूदेवीला सांगितलेले कैशिक माहात्म्य सांगते की मंदिराकडे जाताना एका ब्रह्मराक्षसाने नम्पाडुवानाला अडवले, तेव्हा गायन झाल्यावर परत येऊन त्याचे भक्ष्य होण्याचे दिलेले वचन त्याने पाळले, आणि आपल्या गायनाच्या पुण्याने त्या ब्रह्मराक्षसाला मुक्त केले.

श्रीरंगम् येथे: कैशिक एकादशीच्या संध्याकाळी भगवान नम्पेरुमाळ यांना गर्भगृहातून अर्जुन मंडपम् येथे आणले जाते, जिथे त्यांना वर्षाच्या प्रत्येक दिवसासाठी एक अशी ३६५ वस्त्रे एकेक करून परिधान केली जातात. भाविक म्हणतात की हे अर्पण वर्षभरात भगवंतांच्या दैनंदिन वस्त्रांमध्ये झालेली कोणतीही उणीव भरून काढते आणि कार्तिगईच्या थंडीत त्यांना ऊब देते. रात्री उशिरा श्री पराशर भट्टर् यांचे वंशज भगवंतांसमोर भट्टरांच्या भाष्यासह कैशिक पुराण वाचतात, जसे ते शतकानुशतके करत आले आहेत. संगीत आणि श्रवणाची ही रात्र द्वादशीच्या पहाटे संपते.

जिथे ही कथा घडली त्या तिरुक्कुरुंगुडी येथे ती रात्रभर कैशिक नाटकम् म्हणून सादर केली जाते, आणि सर्वत्र श्रीवैष्णव मंदिरांमध्ये द्वादशीच्या सकाळी कैशिक पुराण वाचले जाते.

कैशिक द्वादशी हा संगीताद्वारे व्यक्त होणाऱ्या भक्तीचा आणि दिलेल्या वचनाच्या सत्याचा उत्सव आहे, जे भगवंतांना जन्म किंवा विद्वत्तेपेक्षाही अधिक प्रिय आहेत.