કામદા એકાદશી 2197

શ્રીકૃષ્ણે યુધિષ્ઠિરને તે કથા કહી જે ઋષિ વસિષ્ઠે એક વાર રાજા દિલીપને કહી હતી. નાગરાજ પુંડરીકના દરબારમાં ગંધર્વ ગાયક લલિત અને તેમની પતિવ્રતા પત્ની લલિતા રહેતાં હતાં.

એક દિવસ રાજા સમક્ષ ગાતી વખતે લલિતનું મન પોતાની પત્ની તરફ ગયું અને તેમનું ગાન ખચકાયું. ક્રોધિત રાજાએ તેમને ભયંકર, માનવભક્ષી રાક્ષસ બનવાનો શાપ આપ્યો. દુઃખી હૃદયે લલિતા પતિની પાછળ વનોમાં ભટકતી એક ઋષિના આશ્રમે પહોંચી, જેમણે તેને ચૈત્ર સુદની કામદા એકાદશી પાળવાનું કહ્યું.

લલિતાએ ભક્તિપૂર્વક ઉપવાસ કર્યો, વિષ્ણુની પૂજા કરી, અને બારસે વ્રતનું પુણ્ય પોતાના પતિને અર્પણ કર્યું. તરત જ શાપ દૂર થયો અને લલિતે પોતાનું તેજસ્વી ગંધર્વ સ્વરૂપ પાછું મેળવ્યું. બંને સાથે સ્વર્ગમાં પાછાં ગયાં. કામદા એટલે કામના પૂરી કરનારી: આ વ્રત ધર્મસંમત ઇચ્છાઓ પૂરી કરે છે અને ગંભીર પાપો પણ દૂર કરે છે એમ કહેવાય છે.