મોહિની એકાદશી 1890

શ્રીકૃષ્ણે યુધિષ્ઠિરને કહ્યું કે ઋષિ વસિષ્ઠે એક વાર શ્રી રામને આ એકાદશીનું વર્ણન કેવી રીતે કર્યું હતું. સરસ્વતીના કિનારે આવેલા ભદ્રાવતી નગરમાં ધર્મપરાયણ વેપારી ધનપાલ રહેતા હતા, જેમનો સૌથી નાનો પુત્ર ધૃષ્ટબુદ્ધિ દુરાચારમાં પોતાનું જીવન વેડફતો હતો.

પરિવારે કાઢી મૂક્યા પછી ધૃષ્ટબુદ્ધિ ચોરીના માર્ગે ચડ્યો અને દુઃખમાં વનોમાં ભટકવા લાગ્યો. સંજોગવશ તે ઋષિ કૌંડિન્યના આશ્રમે પહોંચ્યો, અને ઋષિના સાંનિધ્યથી સ્પર્શાઈને પોતાના દુઃખમાંથી છૂટવાનો માર્ગ માગ્યો. કૌંડિન્યે તેને વૈશાખ સુદની મોહિની એકાદશીનો ઉપવાસ કરવાનું કહ્યું.

ધૃષ્ટબુદ્ધિએ નિષ્ઠાપૂર્વક વ્રત પાળ્યું. તેનાં પાપો નાશ પામ્યાં, અને જીવનના અંતે તે વિષ્ણુના ધામમાં ગયો. મોહિની એટલે મોહિત કરનારી: આ વ્રત આત્માને બાંધતા મોહને કાપી નાખે છે એમ કહેવાય છે.