ଦୀପାବଳି 1908: Surat, Gujarat

ଦୀପାବଳି (ଦୀପାଵଳୀ, "ଆଲୋକର ଧାଡ଼ି") ହିନ୍ଦୁ ଜଗତରେ ସର୍ବାଧିକ ପାଳିତ ପର୍ବ, ଯାହା ଅମାବାସ୍ୟା, ଅର୍ଥାତ୍‌ ଅନ୍ଧାର ପକ୍ଷର ଶେଷ ରାତିରେ ପଡ଼ିଥାଏ — ଦକ୍ଷିଣ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଭାରତରେ ପ୍ରଚଳିତ ଅମାନ୍ତ ମାସ ଗଣନା ଅନୁସାରେ ଆଶ୍ୱିନ ଅମାବାସ୍ୟା, ଆଉ ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ପ୍ରଚଳିତ ପୂର୍ଣିମାନ୍ତ ଗଣନା ଅନୁସାରେ କାର୍ତ୍ତିକ କୃଷ୍ଣ ଅମାବାସ୍ୟା। ଏକ ରାତି ପାଇଁ ଅମାବାସ୍ୟାର ଅନ୍ଧାର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ମାଟି ଦୀପ, ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ ବତୀ, ଆତସବାଜି ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିବାରର ମା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ନିଜ ଜୀବନରେ ସ୍ୱାଗତ କରିବାର ସାମୂହିକ ସଂକଳ୍ପରେ ବଦଳି ଯାଇଥାଏ।

ଏହି ପର୍ବର ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଚଳିତ କାହାଣୀ ହେଉଛି ଚଉଦ ବର୍ଷ ବନବାସ ପରେ ଓ ରାବଣଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ଶ୍ରୀରାମଙ୍କର ଅଯୋଧ୍ୟାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ। ଅଯୋଧ୍ୟାବାସୀ ଅମାବାସ୍ୟାର ଅନ୍ଧାରରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରିବାକୁ ଧାଡ଼ି ଧାଡ଼ି ଦୀପ (ଦୀପାଵଳୀ) ଜାଳିଥିଲେ। ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଏହି ଦିନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନରକାସୁର ବଧ (ଅନ୍ଧକାରର ଅସୁର) ଏବଂ ତାଙ୍କ ବନ୍ଦୀରେ ଥିବା ୧୬,୧୦୦ ନାରୀଙ୍କ ମୁକ୍ତିକୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଓ ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହି ରାତିରେ କାଳୀ ପୂଜା ପାଳନ କରାଯାଏ।

ମୁଖ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ହେଉଛି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୂଜା, ଯାହା ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ପ୍ରଦୋଷ କାଳ (ସନ୍ଧ୍ୟା ଗୋଧୂଳି) କିମ୍ବା ନିଶୀଥ କାଳ (ମଧ୍ୟରାତି)ରେ କରାଯାଏ। ଧନ ଓ ମାଙ୍ଗଲ୍ୟର ଦେବୀଙ୍କୁ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିଷ୍କାର, ଦୀପ ଆଲୋକିତ ଘରକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ। ତାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ସମ୍ମୁଖରେ ନୂଆ ହିସାବ ବହି (ବ୍ୟବସାୟୀ ପରିବାରରେ), ସୁନା, ରୂପା ଏବଂ ଉପହାର ରଖାଯାଏ। ପୂଜା ପରେ ପ୍ରସାଦ, ଆତସବାଜି ଏବଂ ପଡ଼ୋଶୀଙ୍କ ସହିତ ମିଠା ବିନିମୟ କରାଯାଏ।