📍
Lucknow, Uttar Pradesh, India
ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ · 2023
📍 Lucknow, Uttar Pradesh, India
September 19, 2023
ਭਾਦੋਂ ਸ਼ੁਕਲ ਚੌਥ: ਗਣੇਸ਼ ਸਥਾਪਨਾ ਮੁਹੂਰਤ
Ganeshotsav, Day by Day · Lucknow
🐘Ganesh Utsava Day 1: Ganesh Chaturthi
🗓 September 19, 2023
🌙 ਤਿਥੀ
Chaturthi (ends Sep/19 13:43:23)
🕉 Madhyahna Kala (Prana Pratishtha)
11:36:05
ends 12:24:52
✅ ਲਾਭ
10:29:00
ends 12:00:28
✅ ਅੰਮ੍ਰਿਤ
12:00:28
ends 13:31:57
✅ ਸ਼ੁਭ
15:03:25
ends 16:34:54
🌘 ਚਤੁਰਥੀ ਸ਼ੁਰੂ
Sep 18
12:39:23
🌅 ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ
Sep 19
05:54:34
🕉 ਮੱਧਾਹਨ ਕਾਲ ਸ਼ੁਰੂ
Sep 19
11:36:05
🕉 ਮੱਧਾਹਨ ਕਾਲ ਸਮਾਪਤ
Sep 19
12:24:52
🌒 ਚਤੁਰਥੀ ਸਮਾਪਤ
Sep 19
13:43:23
🌇 ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ
Sep 19
18:06:23
🌿Ganesh Utsava Day 2
🗓 September 20, 2023
🔔 ਰਿਸ਼ਿ ਪਂਚਮੀ, ਸ਼ੁਕਲ ਸ਼ਸ਼ਠੀ
🌙 ਤਿਥੀ
Panchami (ends Sep/20 14:16:32)
✅ ਲਾਭ
05:55:00
ends 07:26:17
✅ ਅੰਮ੍ਰਿਤ
07:26:17
ends 08:57:33
✅ ਸ਼ੁਭ
10:28:50
ends 12:00:07
✅ ਲਾਭ
16:33:57
ends 18:05:14
🌸Ganesh Utsava Day 3
🗓 September 21, 2023
🔔 Shri Balarama Jayanti, ਜਯੇਸ਼ਠਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਰਤ - ਆਵਾਹਨ
🌙 ਤਿਥੀ
Shashti (ends Sep/21 14:14:50)
✅ ਸ਼ੁਭ
05:55:26
ends 07:26:31
✅ ਲਾਭ
11:59:46
ends 13:30:51
✅ ਅੰਮ੍ਰਿਤ
13:30:51
ends 15:01:56
✅ ਸ਼ੁਭ
16:33:01
ends 18:04:05
🌺Ganesh Utsava Day 4
🗓 September 22, 2023
🔔 ਜਯੇਸ਼ਠਾ ਗੌਰੀ ਪੂਜਾ
🌙 ਤਿਥੀ
Saptami (ends Sep/22 13:35:35)
✅ ਲਾਭ
07:26:45
ends 08:57:38
✅ ਅੰਮ੍ਰਿਤ
08:57:38
ends 10:28:31
✅ ਸ਼ੁਭ
11:59:24
ends 13:30:18
🪔Ganesh Utsava Day 5
🗓 September 23, 2023
🔔 ਜਯੇਸ਼ਠਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਰਤ - ਵਿਸਰਜਨ, ਰਾਧਾਸ਼ਟਮੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਵ੍ਰਤ ਸ਼ੁਰੂ, ਮਾਸ ਦੁਰਗਾਸ਼ਟਮੀ
🌙 ਤਿਥੀ
Ashtami (ends Sep/23 12:18:02)
✅ ਸ਼ੁਭ
07:26:59
ends 08:57:40
✅ ਲਾਭ
13:29:45
ends 15:00:26
✅ ਅੰਮ੍ਰਿਤ
15:00:26
ends 16:31:07
🎉Ganesh Utsava Day 6
🗓 September 24, 2023
🌙 ਤਿਥੀ
Navami (ends Sep/24 10:23:37)
✅ ਲਾਭ
08:57:43
ends 10:28:13
✅ ਅੰਮ੍ਰਿਤ
10:28:13
ends 11:58:42
✅ ਸ਼ੁਭ
13:29:12
ends 14:59:41
🎊Ganesh Utsava Day 7
🗓 September 25, 2023
🔔 ਪਰਿਵਰਤਿਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ
🌙 ਤਿਥੀ
Dashami (ends Sep/25 07:56:03), Ekadasi (ends Sep/26 05:01:01)
✅ ਅੰਮ੍ਰਿਤ
05:57:10
ends 07:27:28
✅ ਸ਼ੁਭ
08:57:46
ends 10:28:04
✅ ਲਾਭ
14:58:57
ends 16:29:14
✅ ਅੰਮ੍ਰਿਤ
16:29:14
ends 17:59:32
🥁Ganesh Utsava Day 8
🗓 September 26, 2023
🔔 ਵਾਮਨ ਜਯੰਤੀ, ਸ਼੍ਰਵਣ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ, ਕਨਯਾ ਸ਼ਰਵਣਮ, ਵੈਸ਼ਣਵ ਏਕਾਦਸ਼ੀ 🚩
🌙 ਤਿਥੀ
Dvadasi (ends Sep/27 01:45:49)
✅ ਲਾਭ
10:27:55
ends 11:58:01
✅ ਅੰਮ੍ਰਿਤ
11:58:01
ends 13:28:06
✅ ਸ਼ੁਭ
14:58:12
ends 16:28:18
🙏Ganesh Utsava Day 9
🗓 September 27, 2023
🔔 🔱 ਪਰਦੋਸ਼
🌙 ਤਿਥੀ
Trayodasi (ends Sep/27 22:18:56)
✅ ਲਾਭ
05:58:04
ends 07:27:58
✅ ਅੰਮ੍ਰਿਤ
07:27:58
ends 08:57:52
✅ ਸ਼ੁਭ
10:27:46
ends 11:57:40
✅ ਲਾਭ
16:27:22
ends 17:57:16
🌀Ganesh Utsava Day 10: Anant Chaturdashi
🗓 September 28, 2023
🔔 ਪੁਰੱਟਾਸੀ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ
🌙 ਤਿਥੀ
Chaturdashi (ends Sep/28 18:49:34)
✅ ਸ਼ੁਭ
05:58:31
ends 07:28:13
✅ ਲਾਭ
11:57:20
ends 13:27:02
✅ ਅੰਮ੍ਰਿਤ
13:27:02
ends 14:56:44
✅ ਸ਼ੁਭ
16:26:26
ends 17:56:09
🌅 ਪਿਛਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Sep 18
05:54:08
🌘 ਤਿਥਿ ਸ਼ੁਰੂ
Sep 18
12:39:23
🌅 ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ
Sep 19
05:54:34
🌒 ਤਿਥਿ ਸਮਾਪਤ
Sep 19
13:43:23
🌇 ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ
Sep 19
18:06:23
🌅 ਅਗਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Sep 20
05:55:00
ਇਸ ਦਿਨ ਦਾ ਪੰਚਾਂਗ · Lucknow
About
ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ
ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ (ਵਿਨਾਇਕ ਚਤੁਰਥੀ, ਗਣੇਸ਼ੋਤਸਵ) ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੇ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਹਾਥੀ-ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਘਨਹਰਤਾ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਕਾਰਜਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ਵਜੋਂ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪ੍ਰਾਣ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਗਣੇਸ਼ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰੀਕਰਨ। ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੁਹੂਰਤ ਮਧਿਆਹਨ (ਦੁਪਹਿਰ) ਸਮੇਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਬਲ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਥਾਪਨਾ ਮਗਰੋਂ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਮੋਦਕ (ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਮਠਿਆਈ), ਦੁਰਵਾ ਘਾਹ, ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਿਨ ਭਰ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ (ਗਣਪਤੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ) ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਇਸ ਰਾਤ ਚੰਨ ਨਾ ਵੇਖਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਮਿਥਿਹਾਸ ਅਨੁਸਾਰ ਚੰਦਰਮਾ ਨੇ ਚੂਹੇ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਕਰਦੇ ਗਣੇਸ਼ ਦਾ ਮਖੌਲ ਉਡਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਨੇ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਰਾਤ ਚੰਨ ਵੇਖੇਗਾ ਉਸ ਉੱਤੇ ਝੂਠਾ ਦੋਸ਼ ਲੱਗੇਗਾ। ਜੇ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਚੰਨ ਦਿਸ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਉਪਾਅ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਸ਼ਿਆਮੰਤਕ ਮਣੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਨਾ ਹੈ।
ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ 1893 ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਜਨਤਕ ਉਤਸਵ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਬਾਲ ਗੰਗਾਧਰ ਤਿਲਕ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਸਮੂਹਿਕ ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ: ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕਜੁੱਟ ਕਰਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ।
वक्रतुण्ड महाकाय सूर्यकोटि समप्रभ। निर्विघ्नं कुरु मे देव सर्वकार्येषु सर्वदा।।
Vakratunda mahakaya suryakoti samaprabha, nirvighnam kuru me deva sarvakaryeshu sarvada.
"O large-bodied one with a curved trunk, as radiant as a million suns: O Lord, always remove obstacles from all my undertakings."
Traditional Ganesha shloka
Tradition & Practice
🐘
ਪ੍ਰਾਣ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ
ਗਣੇਸ਼ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਸਥਾਪਨਾ (ਪ੍ਰਾਣ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ) ਮਧਿਆਹਨ ਮੁਹੂਰਤ (ਦੁਪਹਿਰ) ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸਰਜਿਤ (ਵਿਸਰਜਨ) ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
🍬
ਮੋਦਕ: ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਮਠਿਆਈ
ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਭੇਟ ਮੋਦਕ ਹੈ: ਨਾਰੀਅਲ ਅਤੇ ਗੁੜ ਨਾਲ ਭਰੀ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਆਟੇ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਪਿੰਨੀ। ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ 21 ਮੋਦਕ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਫ਼ ਵਿੱਚ ਪਕਾਏ (ਉਕਾਡੀਚੇ) ਜਾਂ ਤਲੇ, ਦੋਵੇਂ ਰੂਪ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
🌿
ਦੁਰਵਾ ਘਾਹ
ਦੁਰਵਾ (ਦੂਬ ਘਾਹ) ਗਣੇਸ਼ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਗੰਢ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ 21 ਤੀਲੀਆਂ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀਆਂ ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਣੇਸ਼ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇੱਕ ਕਥਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਦੁਰਵਾ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
🌙
ਚੰਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼
ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ ਦੀ ਰਾਤ ਚੰਨ ਵੇਖਣਾ ਝੂਠੇ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ (ਗਣੇਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਨੂੰ ਮਖੌਲ ਉਡਾਉਣ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਸਰਾਪ)। ਇਸਦਾ ਉਪਾਅ: ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਸ਼ਿਆਮੰਤਕ ਮਣੀ ਕਥਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ।
📖
ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼
ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ (ਗਣਪਤੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ) ਇਸ ਦਿਨ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮੁੱਖ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ: 108 ਵਾਰ ਪਾਠ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਪੁੰਨਦਾਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਰਬਉੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਐਲਾਨਦਾ ਹੈ।
🎉
ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਜਨਤਕ ਉਤਸਵ
ਲੋਕਮਾਨਯ ਤਿਲਕ (1893) ਦੀ ਬਦੌਲਤ, ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਜਨਤਕ ਉਤਸਵ ਬਣ ਗਈ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਨ-ਪੰਡਾਲ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਗਮ ਅਤੇ ਜਲੂਸ ਅਨੰਤ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਦੇ ਭਵਿਅ ਵਿਸਰਜਨ ਤੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ
mypanchang.com
📖 Articles