📍
Mumbai, Maharashtra, India
ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ · 1963
📍 Mumbai, Maharashtra, India
August 23, 1963
ਭਾਦੋਂ ਸ਼ੁਕਲ ਚੌਥ: ਗਣੇਸ਼ ਸਥਾਪਨਾ ਮੁਹੂਰਤ
Ganeshotsav, Day by Day · Mumbai
🐘Ganesh Utsava Day 1: Ganesh Chaturthi
🗓 August 23, 1963
🔔 ਸਾਮ ਉਪਾਕਰਮ (ਦੁਹਰਾਓ)
🌙 ਤਿਥੀ
Chaturthi (ends Aug/23 16:23:43)
🕉 Madhyahna Kala (Prana Pratishtha)
12:16:23
ends 13:06:54
✅ ਲਾਭ
07:57:27
ends 09:32:10
✅ ਅੰਮ੍ਰਿਤ
09:32:10
ends 11:06:54
✅ ਸ਼ੁਭ
12:41:38
ends 14:16:22
🌘 ਚਤੁਰਥੀ ਸ਼ੁਰੂ
Aug 22
14:47:24
🌅 ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ
Aug 23
06:22:43
🕉 ਮੱਧਾਹਨ ਕਾਲ ਸ਼ੁਰੂ
Aug 23
12:16:23
🕉 ਮੱਧਾਹਨ ਕਾਲ ਸਮਾਪਤ
Aug 23
13:06:54
🌒 ਚਤੁਰਥੀ ਸਮਾਪਤ
Aug 23
16:23:43
🌇 ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ
Aug 23
19:00:34
🌿Ganesh Utsava Day 2
🗓 August 24, 1963
🔔 ਰਿਸ਼ਿ ਪਂਚਮੀ
🌙 ਤਿਥੀ
Panchami (ends Aug/24 18:26:05)
✅ ਸ਼ੁਭ
07:57:33
ends 09:32:10
✅ ਲਾਭ
14:15:59
ends 15:50:36
✅ ਅੰਮ੍ਰਿਤ
15:50:36
ends 17:25:13
🌸Ganesh Utsava Day 3
🗓 August 25, 1963
🔔 Shri Balarama Jayanti, ਮਾਸ ਸਕੰਦ ਸ਼ਸ਼ਠੀ
🌙 ਤਿਥੀ
Shashti (ends Aug/25 20:46:16)
✅ ਲਾਭ
09:32:08
ends 11:06:38
✅ ਅੰਮ੍ਰਿਤ
11:06:38
ends 12:41:07
✅ ਸ਼ੁਭ
14:15:36
ends 15:50:05
🌺Ganesh Utsava Day 4
🗓 August 26, 1963
🌙 ਤਿਥੀ
Saptami (ends Aug/26 23:12:33)
✅ ਅੰਮ੍ਰਿਤ
06:23:23
ends 07:57:45
✅ ਸ਼ੁਭ
09:32:07
ends 11:06:29
✅ ਲਾਭ
15:49:34
ends 17:23:56
✅ ਅੰਮ੍ਰਿਤ
17:23:56
ends 18:58:18
🪔Ganesh Utsava Day 5
🗓 August 27, 1963
🔔 ਰਾਧਾਸ਼ਟਮੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਵ੍ਰਤ ਸ਼ੁਰੂ, ਜਯੇਸ਼ਠਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਰਤ - ਆਵਾਹਨ, ਮਾਸ ਦੁਰਗਾਸ਼ਟਮੀ
🌙 ਤਿਥੀ
Ashtami (ends Aug/28 01:31:10)
✅ ਲਾਭ
11:06:19
ends 12:40:34
✅ ਅੰਮ੍ਰਿਤ
12:40:34
ends 14:14:48
✅ ਸ਼ੁਭ
15:49:02
ends 17:23:17
🎉Ganesh Utsava Day 6
🗓 August 28, 1963
🔔 ਜਯੇਸ਼ਠਾ ਗੌਰੀ ਪੂਜਾ
🌙 ਤਿਥੀ
Navami (ends Aug/29 03:28:10)
✅ ਲਾਭ
06:23:49
ends 07:57:56
✅ ਅੰਮ੍ਰਿਤ
07:57:56
ends 09:32:03
✅ ਸ਼ੁਭ
11:06:10
ends 12:40:16
✅ ਲਾਭ
17:22:37
ends 18:56:44
🎊Ganesh Utsava Day 7
🗓 August 29, 1963
🔔 ਜਯੇਸ਼ਠਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਰਤ - ਵਿਸਰਜਨ
🌙 ਤਿਥੀ
Dashami (ends Aug/30 04:51:37)
✅ ਸ਼ੁਭ
06:24:02
ends 07:58:01
✅ ਲਾਭ
12:39:59
ends 14:13:58
✅ ਅੰਮ੍ਰਿਤ
14:13:58
ends 15:47:57
✅ ਸ਼ੁਭ
17:21:57
ends 18:55:56
🥁Ganesh Utsava Day 8
🗓 August 30, 1963
🔔 ਪਰਿਵਰਤਿਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ
🌙 ਤਿਥੀ
Ekadasi (ends Aug/31 05:33:12)
✅ ਲਾਭ
07:58:06
ends 09:31:58
✅ ਅੰਮ੍ਰਿਤ
09:31:58
ends 11:05:49
✅ ਸ਼ੁਭ
12:39:41
ends 14:13:33
🙏Ganesh Utsava Day 9
🗓 August 31, 1963
🔔 ਵਾਮਨ ਜਯੰਤੀ
🌙 ਤਿਥੀ
Dvadasi (ends Sep/1 05:29:03)
✅ ਸ਼ੁਭ
07:58:11
ends 09:31:55
✅ ਲਾਭ
14:13:07
ends 15:46:51
✅ ਅੰਮ੍ਰਿਤ
15:46:51
ends 17:20:35
🌀Ganesh Utsava Day 10
🗓 September 1, 1963
🔔 ਥਿਰੂ ਓਣਮ, 🔱 ਪਰਦੋਸ਼
🌙 ਤਿਥੀ
Trayodasi (ends Sep/2 04:39:36)
✅ ਲਾਭ
09:31:51
ends 11:05:28
✅ ਅੰਮ੍ਰਿਤ
11:05:28
ends 12:39:04
✅ ਸ਼ੁਭ
14:12:41
ends 15:46:17
✨Ganesh Utsava Day 11: Anant Chaturdashi
🗓 September 2, 1963
🔔 ਆਵਣਿ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ
🌙 ਤਿਥੀ
Chaturdashi (ends Sep/3 03:08:53)
✅ ਅੰਮ੍ਰਿਤ
06:24:50
ends 07:58:19
✅ ਸ਼ੁਭ
09:31:48
ends 11:05:17
✅ ਲਾਭ
15:45:43
ends 17:19:11
✅ ਅੰਮ੍ਰਿਤ
17:19:11
ends 18:52:40
🌅 ਪਿਛਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Aug 22
06:22:28
🌘 ਤਿਥਿ ਸ਼ੁਰੂ
Aug 22
14:47:24
🌅 ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ
Aug 23
06:22:43
🌒 ਤਿਥਿ ਸਮਾਪਤ
Aug 23
16:23:43
🌇 ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ
Aug 23
19:00:34
🌅 ਅਗਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Aug 24
06:22:56
ਇਸ ਦਿਨ ਦਾ ਪੰਚਾਂਗ · Mumbai
About
ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ
ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ (ਵਿਨਾਇਕ ਚਤੁਰਥੀ, ਗਣੇਸ਼ੋਤਸਵ) ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੇ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਹਾਥੀ-ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਘਨਹਰਤਾ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਕਾਰਜਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ ਵਜੋਂ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪ੍ਰਾਣ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਗਣੇਸ਼ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰੀਕਰਨ। ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੁਹੂਰਤ ਮਧਿਆਹਨ (ਦੁਪਹਿਰ) ਸਮੇਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਬਲ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਥਾਪਨਾ ਮਗਰੋਂ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਮੋਦਕ (ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਮਠਿਆਈ), ਦੁਰਵਾ ਘਾਹ, ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਿਨ ਭਰ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ (ਗਣਪਤੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ) ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਇਸ ਰਾਤ ਚੰਨ ਨਾ ਵੇਖਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਮਿਥਿਹਾਸ ਅਨੁਸਾਰ ਚੰਦਰਮਾ ਨੇ ਚੂਹੇ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਕਰਦੇ ਗਣੇਸ਼ ਦਾ ਮਖੌਲ ਉਡਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਨੇ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਰਾਤ ਚੰਨ ਵੇਖੇਗਾ ਉਸ ਉੱਤੇ ਝੂਠਾ ਦੋਸ਼ ਲੱਗੇਗਾ। ਜੇ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਚੰਨ ਦਿਸ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਉਪਾਅ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਸ਼ਿਆਮੰਤਕ ਮਣੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਨਾ ਹੈ।
ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ 1893 ਵਿੱਚ ਪੁਣੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਜਨਤਕ ਉਤਸਵ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਬਾਲ ਗੰਗਾਧਰ ਤਿਲਕ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਸਮੂਹਿਕ ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ: ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕਜੁੱਟ ਕਰਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ।
वक्रतुण्ड महाकाय सूर्यकोटि समप्रभ। निर्विघ्नं कुरु मे देव सर्वकार्येषु सर्वदा।।
Vakratunda mahakaya suryakoti samaprabha, nirvighnam kuru me deva sarvakaryeshu sarvada.
"O large-bodied one with a curved trunk, as radiant as a million suns: O Lord, always remove obstacles from all my undertakings."
Traditional Ganesha shloka
Tradition & Practice
🐘
ਪ੍ਰਾਣ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ
ਗਣੇਸ਼ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਸਥਾਪਨਾ (ਪ੍ਰਾਣ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ) ਮਧਿਆਹਨ ਮੁਹੂਰਤ (ਦੁਪਹਿਰ) ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸਰਜਿਤ (ਵਿਸਰਜਨ) ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
🍬
ਮੋਦਕ: ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਮਠਿਆਈ
ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਭੇਟ ਮੋਦਕ ਹੈ: ਨਾਰੀਅਲ ਅਤੇ ਗੁੜ ਨਾਲ ਭਰੀ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਆਟੇ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਪਿੰਨੀ। ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ 21 ਮੋਦਕ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਫ਼ ਵਿੱਚ ਪਕਾਏ (ਉਕਾਡੀਚੇ) ਜਾਂ ਤਲੇ, ਦੋਵੇਂ ਰੂਪ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
🌿
ਦੁਰਵਾ ਘਾਹ
ਦੁਰਵਾ (ਦੂਬ ਘਾਹ) ਗਣੇਸ਼ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਗੰਢ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ 21 ਤੀਲੀਆਂ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀਆਂ ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਣੇਸ਼ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇੱਕ ਕਥਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਦੁਰਵਾ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
🌙
ਚੰਨ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼
ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ ਦੀ ਰਾਤ ਚੰਨ ਵੇਖਣਾ ਝੂਠੇ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ (ਗਣੇਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਨੂੰ ਮਖੌਲ ਉਡਾਉਣ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਸਰਾਪ)। ਇਸਦਾ ਉਪਾਅ: ਭਾਗਵਤ ਦੀ ਸ਼ਿਆਮੰਤਕ ਮਣੀ ਕਥਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ।
📖
ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼
ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ (ਗਣਪਤੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ) ਇਸ ਦਿਨ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮੁੱਖ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ: 108 ਵਾਰ ਪਾਠ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਪੁੰਨਦਾਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਰਬਉੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਐਲਾਨਦਾ ਹੈ।
🎉
ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਜਨਤਕ ਉਤਸਵ
ਲੋਕਮਾਨਯ ਤਿਲਕ (1893) ਦੀ ਬਦੌਲਤ, ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਜਨਤਕ ਉਤਸਵ ਬਣ ਗਈ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਨ-ਪੰਡਾਲ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਗਮ ਅਤੇ ਜਲੂਸ ਅਨੰਤ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਦੇ ਭਵਿਅ ਵਿਸਰਜਨ ਤੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ
mypanchang.com
📖 Articles