निर्जला एकादशी 2197

पांडवांनी एकादशी व्रतांविषयी विचारले तेव्हा भीमसेनाने आपले पितामह व्यास यांच्यापाशी कबूल केले की त्याला यापैकी एकही व्रत पाळता येत नाही. त्याच्या पोटात वृक नावाचा प्रखर अग्नी जळत असे, आणि त्याचे बंधू, माता कुंती आणि द्रौपदी सर्व उपवास करत असले तरी तो एक दिवसही अन्नाशिवाय राहू शकत नसे.

तेव्हा व्यासांनी त्याला संपूर्ण वर्षासाठी एकच व्रत सांगितले: ज्येष्ठ शुक्ल एकादशी, जी निर्जला, म्हणजे पाण्याचा एक थेंबही न घेता, एकादशीच्या सूर्योदयापासून द्वादशीच्या सूर्योदयापर्यंत पाळायची. केवळ आचमनासाठी एक घोट घेण्याची अनुमती आहे. द्वादशीला स्नान करून, विष्णुपूजा करून, ब्राह्मणांना जल आणि दान देऊन मग भोजन करावे.

व्यासांनी वचन दिले की हा एकच निर्जल उपवास वर्षातील सर्व एकादशींचे पुण्य देतो. भीमाने हे व्रत पाळले, आणि म्हणून याला प्रेमाने भीमसेनी किंवा पांडव निर्जला एकादशी म्हणतात.