પરિવર્તિની એકાદશી 2104

ભાદરવા સુદની આ એકાદશીએ, પોઢેલા ભગવાન વિષ્ણુ આદિશેષ પર એક પડખેથી બીજે પડખે ફરે છે, તેથી આ દિવસનું નામ પરિવર્તિની, એટલે કે પડખું ફેરવવું, પડ્યું છે. આ દિવસ વામનના દિવસ તરીકે પણ પૂજાય છે.

શ્રીકૃષ્ણે યુધિષ્ઠિરને કહ્યું કે મહાન ભક્ત અને દાતા અસુર રાજા બલિએ ત્રણે લોક જીતી લીધા હતા. તે ઇન્દ્રને પાછા આપવા માટે, વિષ્ણુ ઠીંગણા બ્રાહ્મણ વામન રૂપે બલિના યજ્ઞમાં આવ્યા અને ત્રણ પગલાં જમીન માગી. બલિએ આનંદથી સ્વીકાર્યું. વામને વિરાટ રૂપ ધારણ કર્યું, બે પગલાંમાં પૃથ્વી અને સ્વર્ગ માપી લીધાં, અને ત્રીજા પગલા માટે બલિએ પોતાનું મસ્તક અર્પણ કર્યું.

બલિના સમર્પણથી પ્રસન્ન થઈને ભગવાને તેમને પાતાળલોકમાં રાજ કરવા મોકલ્યા અને તેમની પાસે રહેવાનું વચન આપ્યું. આ ઉપવાસ રાખવાથી અને વામનની પૂજા કરવાથી હજાર અશ્વમેધ યજ્ઞોનું પુણ્ય મળે છે એમ કહેવાય છે.