पवित्र एकादशी 2024

श्रीकृष्णांनी युधिष्ठिराला माहिष्मती येथील राजा महीजित याची कथा सांगितली. तो न्यायाने राज्य करत होता, तरीही त्याला पुत्र नव्हता. दुःखी होऊन राजाने आपल्या मंत्र्यांना आणि पुरोहितांना याचे कारण शोधण्यास सांगितले. ते वनात गेले आणि त्यांना पूर्वजन्म पाहू शकणारे प्राचीन ऋषी लोमश भेटले.

लोमशांनी उलगडा केला की पूर्वजन्मात महीजित एक गरीब व्यापारी होता. ज्येष्ठ महिन्यातील एका उष्ण दिवशी, थकलेल्या आणि तहानलेल्या अवस्थेत, स्वतः आधी पाणी पिता यावे म्हणून त्याने एका तहानलेल्या गायीला आणि तिच्या वासराला तळ्यापासून हाकलून दिले होते. त्या कृत्यामुळे तो पुत्रहीन राहिला.

ऋषींनी प्रजेला श्रावण शुक्ल एकादशीला उपवास करून त्याचे पुण्य आपल्या राजाला देण्यास सांगितले. त्यांनी भक्तीने तसे केले, राणी लवकरच गर्भवती झाली, आणि एका उत्तम पुत्राचा जन्म झाला. हे व्रत संततीच्या आशीर्वादासाठी आणि शुद्धीसाठी पाळले जाते, म्हणूनच तिला पवित्र, म्हणजे शुद्ध करणारी, असे नाव मिळाले आहे.