రథ యాత్ర 2002

రథయాత్ర (రథోత్సవం) ఆషాఢ శుక్ల పక్షం రెండవ రోజున వస్తుంది, ఒడిషా తీరంలోని పూరీ (జగన్నాథ ధామ్) కేంద్రంగా జరిగే హిందూ ప్రపంచంలోనే అత్యంత అద్భుతమైన ప్రజా పండుగ ఇది. ఈ రోజున జగన్నాథుడు (విశ్వానికి అధిపతి), ఆయన సోదరుడు బలభద్రుడు, సోదరి సుభద్ర జగన్నాథ దేవాలయం నుండి బయటకు తీసుకురాబడి మూడు భారీ చెక్క రథాలపై ఉంచబడతారు, తరువాత వేలాది భక్తులు వాటిని బడా దండ (గ్రాండ్ రోడ్) గుండా 3 కి.మీ దూరంలో ఉన్న గుండిచా దేవాలయానికి లాగుతారు.

ఈ మూడు రథాలను ప్రతి సంవత్సరం పవిత్రమైన కలపతో కొత్తగా నిర్మిస్తారు, వాటి పేర్లు నందిఘోష (జగన్నాథుని రథం, 45 అడుగుల ఎత్తు, 16 చక్రాలు), తాళధ్వజ (బలభద్రుని రథం, 44 అడుగులు, 14 చక్రాలు), దర్పదళన (సుభద్ర రథం, 43 అడుగులు, 12 చక్రాలు). రథాలను రంగురంగుల మేలుకట్టుతో కప్పుతారు: జగన్నాథునికి పసుపు, బలభద్రునికి ఎరుపు, ఆకుపచ్చ, సుభద్రకు నలుపు, ఎరుపు. లక్షలాది మంది ప్రజలు (గతంలో అన్ని కులాలు, వర్గాల నుండి, ఇప్పుడు అన్ని దేశాల నుండి) మందపాటి తాళ్లతో రథాలను లాగుతారు.

ఈ పండుగకు గాఢమైన తాత్విక ప్రాముఖ్యత ఉంది: జగన్నాథుడు తన రథంపై దేవాలయం నుండి బయలుదేరినప్పుడు, ఆయన కేవలం బ్రాహ్మణ పురోహితులకే కాదు, అందరికీ చెందుతాడు. సంప్రదాయం ప్రకారం పూరీ రాజు (గజపతి రాజు) బంగారు చీపురుతో రథం ముందు రహదారిని ఊడుస్తాడు. వెలివేయబడినవారు, పేదలు కూడా ప్రభువు రథాన్ని తాకగలిగేవారు: దీన్ని ముస్లిం సాధువు సలాబేగా, భక్తి కవి కబీరు ఇద్దరూ గుర్తించి జగన్నాథునికి భక్తి పద్యాలు రచించారు. ఆంగ్లంలో "జగర్నాట్" (Juggernaut) అనే పదం "జగన్నాథ్" నుండి వచ్చిందే: ఈ ఊరేగింపు మధ్యయుగపు యాత్రికులను ఎంత గాఢంగా ప్రభావితం చేసిందో దీనికి నిదర్శనం.