સફલા એકાદશી 2162

શ્રીકૃષ્ણે યુધિષ્ઠિરને ચંપાવતીના રાજાના જ્યેષ્ઠ પુત્ર લુંપકની કથા કહી. તે જુગાર અને અન્ય દુર્વ્યસનોમાં જીવતો અને દેવોની નિંદા કરતો, તેથી તેના પિતાએ તેને રાજ્યમાંથી કાઢી મૂક્યો.

લુંપક વનમાં ચોરી કરીને જીવતો. આ વદ પક્ષની દશમે ઠંડી એટલી કડકડતી હતી કે તે ઊંઘી ન શક્યો, અને આખી રાત એક પવિત્ર વૃક્ષ નીચે ધ્રૂજતો પડી રહ્યો. બીજા દિવસે તે શિકાર કરવા જેટલી શક્તિ પણ ધરાવતો ન હતો, તેથી તેણે નીચે પડેલાં ફળો ભેગાં કર્યાં, અને તે ખાવા માટે કોઈ ન હોવાથી વૃક્ષના મૂળ પાસે મૂકીને બોલ્યો, ભગવાન હરિ પ્રસન્ન થાઓ. તે રાત પણ તે ભૂખ્યો જાગતો રહ્યો.

અજાણતાં જ તેણે સફલા એકાદશીનો ઉપવાસ અને જાગરણ કર્યાં હતાં. ભગવાને તેનો સ્વીકાર કર્યો. લુંપકનું જીવન પરિવર્તન પામ્યું, તે ઘરે પાછો ફર્યો, તેને રાજ્ય મળ્યું, તેણે ભક્તિપૂર્વક રાજ્ય કર્યું, અને અંતે વિષ્ણુધામ પામ્યો. સફલા એટલે ફળદાયી: અજાણતાં કરેલો ઉપવાસ પણ ફળ આપે છે.