શારદ નવરાત્રી 1966: Jaipur, Rajasthan

શરદ નવરાત્રિ (શરદ ઋતુની નવ પવિત્ર રાત્રિઓ) ચાર નવરાત્રિઓમાં સૌથી વધુ ઉજવાતી છે, જેને મહા નવરાત્રિનું બિરુદ મળ્યું છે. તે આસો શુક્લ પ્રતિપદા (આસો મહિનાના શુક્લ પક્ષના પ્રથમ દિવસ)થી શરૂ થાય છે અને નવમીએ પૂર્ણ થાય છે, ત્યારબાદ ૧૦મા દિવસે વિજય દશમી (દશેરા) આવે છે. નવ રાત્રિઓ સુધી, સમગ્ર ઉપખંડ દેવીના નવ સ્વરૂપો, નવદુર્ગા પર પોતાનું ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, અને વ્રત, પ્રાર્થના, નૃત્ય અને ભવ્ય જાહેર સમારોહ દ્વારા તેમની પૂજા કરે છે.

ભારતભરમાં આ નવ રાત્રિઓનું સ્વરૂપ નાટકીય રીતે અલગ-અલગ છે. ગુજરાતમાં, નવરાત્રિ ગરબા અને દાંડિયા રાસનો પર્યાય છે: અંબા માતાના મધ્યસ્થ દીવા અથવા મૂર્તિની આસપાસ ગોળાકારમાં કરવામાં આવતાં લોકનૃત્યો, જે નવ રાત્રિઓ સુધી આખી રાત ચાલે છે. પશ્ચિમ બંગાળ અને આસામમાં, તે દુર્ગા પૂજા છે: વિશ્વના મહાન ધાર્મિક તમાશાઓમાંનો એક, જેમાં મહિષાસુરનો વધ કરતી દુર્ગાની ભવ્ય માટીની મૂર્તિઓ દરેક વિસ્તારમાં સુશોભિત પંડાલો (કામચલાઉ મંદિરો)માં સ્થાપિત કરવામાં આવે છે. કર્ણાટકમાં, મૈસૂર દશરા શાહી ઉજવણી છે: હાથીઓની શોભાયાત્રા, પ્રકાશિત મહેલો અને નાડા હબ્બા (રાજ્ય તહેવાર)ની ૪૦૦ વર્ષ જૂની પરંપરા. દક્ષિણ ભારતમાં, ગોલુ (બોમ્માઈ કોલુ) ઘરોને દૈવી કથાઓ દર્શાવતી પૂતળીઓ અને આકૃતિઓની સ્તરબદ્ધ ગોઠવણીથી ભરી દે છે.

નવરાત્રિના કેન્દ્રમાં દેવીના નવ સ્વરૂપો, નવદુર્ગાની પૂજા છે. દરેક દિવસ એક સ્વરૂપને સમર્પિત છે: શૈલપુત્રી (પર્વતકન્યા), બ્રહ્મચારિણી (તપસ્વિની), ચંદ્રઘંટા (અર્ધચંદ્રથી શોભિત), કૂષ્માંડા (બ્રહ્માંડના ઈંડાની સર્જક), સ્કંદમાતા (કાર્તિકેયની માતા), કાત્યાયની (યોદ્ધા દેવી), કાળરાત્રિ (અંધારી રાત્રિ), મહાગૌરી (તેજસ્વી શ્વેત), અને સિદ્ધિદાત્રી (અલૌકિક શક્તિઓ આપનારી). ભક્તો વ્રત રાખે છે, ફૂલો અર્પણ કરે છે, અને દેવીની સ્તુતિમાં ૭૦૦ શ્લોકોવાળી દુર્ગા સપ્તશતીનો પાઠ કરે છે.