📍
Jaipur, Rajasthan, India
ਸ਼ਾਰਦ ਨਵਰਾਤਰੇ · 2104
📍 Jaipur, Rajasthan, India
September 20, 2104
ਅੱਸੂ ਸ਼ੁਕਲ ਪਹਿਲੀ, ਦੇਵੀ ਦੀ ਮਹਾਨ ਪਤਝੜ ਨਵਰਾਤਰੀ
Nine Nights, Day by Day · Jaipur
🏔️ਦਿਨ 1: Shailaputri
🗓 September 20, 2104
🌙 Prathama (ends 15:54)
⭐ U.Phalguni (ends 07:16)
🔔 Ghatasthapana
🪔 ਘਟਸਥਾਪਨਾ ਮੁਹੂਰਤ: 06:15 – 10:18 (within 10 Ghatis of sunrise -- overlaps Rahu Kalam, adjust within window if possible)
🔁 Backup -- Abhijit Muhurta: 11:56 – 12:44
🌅 ਪਿਛਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Sep 19
06:15:12
🌒 Prathama Begins
Sep 19
13:43:08
🌅 ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ
Sep 20
06:15:38
🌓 Prathama Ends
Sep 20
15:53:51
🌇 ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ
Sep 20
18:25:14
🌅 ਅਗਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Sep 21
06:16:04
🙏ਦਿਨ 2: Brahmacharini
🗓 September 21, 2104
🌙 Dvitiiya (ends 18:18)
⭐ Hasta (ends 10:09)
🌅 ਪਿਛਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Sep 20
06:15:38
🌒 Dvitiiya Begins
Sep 20
15:53:51
🌅 ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ
Sep 21
06:16:04
🌓 Dvitiiya Ends
Sep 21
18:18:41
🌇 ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ
Sep 21
18:24:05
🌅 ਅਗਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Sep 22
06:16:30
🌙ਦਿਨ 3: Chandraghanta
🗓 September 22, 2104
🌙 Tritiiya (ends 20:52)
⭐ Chitra (ends 13:11)
🌅 ਪਿਛਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Sep 21
06:16:04
🌒 Tritiiya Begins
Sep 21
18:18:41
🌅 ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ
Sep 22
06:16:30
🌇 ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ
Sep 22
18:22:57
🌓 Tritiiya Ends
Sep 22
20:52:36
🌅 ਅਗਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Sep 23
06:16:56
🎃ਦਿਨ 4: Kushmanda
🗓 September 23, 2104
🌙 Chaturthi (ends 23:28)
⭐ Swaati (ends 16:18)
🌅 ਪਿਛਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Sep 22
06:16:30
🌒 ਚਤੁਰਥੀ ਸ਼ੁਰੂ
Sep 22
20:52:36
🌅 ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ
Sep 23
06:16:56
🌇 ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ
Sep 23
18:21:48
🌓 ਚਤੁਰਥੀ ਸਮਾਪਤ
Sep 23
23:27:59
🌅 ਅਗਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Sep 24
06:17:22
🕊️ਦਿਨ 5: Skandamata
🗓 September 24, 2104
🌙 Panchami (ends 01:54)
⭐ Visakha (ends 19:18)
🔔 Lalitha Panchami
🌅 ਪਿਛਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Sep 23
06:16:56
🌒 ਪੰਚਮੀ ਸ਼ੁਰੂ
Sep 23
23:27:59
🌅 ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ
Sep 24
06:17:22
🌇 ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ
Sep 24
18:20:39
🌓 ਪੰਚਮੀ ਸਮਾਪਤ
Sep 25
01:54:33
🌅 ਅਗਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Sep 25
06:17:49
⚔️ਦਿਨ 6: Katyayani
🗓 September 25, 2104
🌙 Shashti (ends 04:00)
⭐ Anuraadha (ends 22:02)
🌅 ਪਿਛਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Sep 24
06:17:22
🌒 ਸ਼ਸ਼ਠੀ ਸ਼ੁਰੂ
Sep 25
01:54:33
🌅 ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ
Sep 25
06:17:49
🌇 ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ
Sep 25
18:19:31
🌓 ਸ਼ਸ਼ਠੀ ਸਮਾਪਤ
Sep 26
04:00:17
🌅 ਅਗਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Sep 26
06:18:15
🌑ਦਿਨ 7: Kaalratri
🗓 September 26, 2104
🌙 Saptami (ends 05:33)
⭐ Jyeshtha (ends 00:17)
🌅 ਪਿਛਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Sep 25
06:17:49
🌒 ਸਪਤਮੀ ਸ਼ੁਰੂ
Sep 26
04:00:17
🌅 ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ
Sep 26
06:18:15
🌇 ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ
Sep 26
18:18:23
🌓 ਸਪਤਮੀ ਸਮਾਪਤ
Sep 27
05:33:02
🌅 ਅਗਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Sep 27
06:18:42
⚪ਦਿਨ 8: Mahagauri
🗓 September 27, 2104
🌙 Ashtami
⭐ Moola (ends 01:51)
🔔 Durga Ashtami, Saraswati Ahvahan, Bhadra Devi Puja: 11:48
🌅 ਪਿਛਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Sep 26
06:18:15
🌒 ਅਸ਼ਟਮੀ ਸ਼ੁਰੂ
Sep 27
05:33:02
🌅 ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ
Sep 27
06:18:42
🌇 ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ
Sep 27
18:17:15
🌅 ਅਗਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Sep 28
06:19:09
🌓 ਅਸ਼ਟਮੀ ਸਮਾਪਤ
Sep 28
06:22:26
✨ਦਿਨ 9: Mahagauri
🗓 September 28, 2104
🌙 Ashtami (ends 06:22)
⭐ P.Ashadha (ends 02:38)
🔔 Maha Navami, Saraswati Puja, Balidan, Sandhi Puja: 05:58 - 06:46
🌒 ਅਸ਼ਟਮੀ ਸ਼ੁਰੂ
Sep 27
05:33:02
🌅 ਪਿਛਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Sep 27
06:18:42
🌅 ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ
Sep 28
06:19:09
🌓 ਅਸ਼ਟਮੀ ਸਮਾਪਤ
Sep 28
06:22:26
🌇 ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ
Sep 28
18:16:07
🌅 ਅਗਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Sep 29
06:19:36
🏹ਦਿਨ 10: Siddhidatri + Vijayadashami (Dussehra)
🗓 September 29, 2104
🌙 Navami (ends 06:21), Dashami (ends 05:28)
⭐ U.Ashada (ends 02:33)
🔔 Saraswati Balidan
🏆 ਵਿਜਯ ਮੁਹੂਰਤ: 14:16 – 15:04
🌅 ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ
Sep 29
06:19:36
🌒 ਦਸਮੀ ਸ਼ੁਰੂ
Sep 29
06:21:38
🌇 ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ
Sep 29
18:15:00
⭐ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਸ਼ੁਰੂ
Sep 30
02:33:50
🌓 ਦਸਮੀ ਸਮਾਪਤ
Sep 30
05:28:08
⭐ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤ
Oct 1
01:38:31
ਇਸ ਦਿਨ ਦਾ ਪੰਚਾਂਗ · Jaipur
About
ਸ਼ਾਰਦ ਨਵਰਾਤਰੇ
ਸ਼ਰਦ ਨਵਰਾਤਰੀ (ਪਤਝੜ ਦੀਆਂ ਨੌਂ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਤਾਂ) ਚਾਰ ਨਵਰਾਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਨਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਮਹਾ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਵਿਨ ਸ਼ੁਕਲ ਪ੍ਰਤਿਪਦਾ (ਅਸ਼ਵਿਨ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ) ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਨਵਮੀ ਤੱਕ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਮਗਰੋਂ ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ ਵਿਜੈ ਦਸਮੀ (ਦੁਸਹਿਰਾ) ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਨੌਂ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਸਾਰਾ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨੌਂ ਰੂਪਾਂ, ਨਵਦੁਰਗਾ, ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਨਾਚ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਜਨਤਕ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨੌਂ ਰਾਤਾਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਰੂਪ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਗਰਬਾ ਅਤੇ ਡਾਂਡੀਆ ਰਾਸ ਹੈ: ਅੰਬਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਜਾਂ ਦੀਵੇ ਦੁਆਲੇ ਨੌਂ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਗੋਲ ਲੋਕ-ਨਾਚ। ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ ਹੈ: ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਧਾਰਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਦਾ ਵਧ ਕਰਦੀ ਦੁਰਗਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਹਰ ਮੁਹੱਲੇ ਵਿੱਚ ਸਜੇ ਪੰਡਾਲਾਂ (ਆਰਜ਼ੀ ਮੰਦਿਰਾਂ) ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਮੈਸੂਰ ਦੁਸਹਿਰਾ ਸ਼ਾਹੀ ਉਤਸਵ ਹੈ: 400 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਜਲੂਸ, ਰੌਸ਼ਨ ਮਹਿਲ ਅਤੇ ਨਾਡਾ ਹੱਬਾ (ਰਾਜ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੋਲੂ (ਬੋੰਮਈ ਕੋਲੂ) ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਦੈਵੀ ਕਥਾਵਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਗੁੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਦਾਰ ਸਜਾਵਟਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨੌਂ ਰੂਪਾਂ, ਨਵਦੁਰਗਾ, ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੈ। ਹਰ ਦਿਨ ਇੱਕ ਰੂਪ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ: ਸ਼ੈਲਪੁੱਤਰੀ (ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ), ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿਣੀ (ਤਪੱਸਵਿਨੀ), ਚੰਦਰਘੰਟਾ (ਅਰਧ-ਚੰਦਰ ਸ਼ੋਭਿਤ), ਕੂਸ਼ਮਾਂਡਾ (ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਅੰਡੇ ਦੀ ਰਚਨਹਾਰ), ਸਕੰਦਮਾਤਾ (ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਦੀ ਮਾਤਾ), ਕਾਤਯਾਯਨੀ (ਯੋਧਾ ਦੇਵੀ), ਕਾਲਰਾਤਰੀ (ਹਨੇਰੀ ਰਾਤ), ਮਹਾਗੌਰੀ (ਚਮਕਦਾਰ ਸਫ਼ੈਦ) ਅਤੇ ਸਿੱਧੀਦਾਤਰੀ (ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ)। ਭਗਤ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਦੇਵੀ ਦੀ ਉਸਤਤ ਵਿੱਚ 700 ਸ਼ਲੋਕ।
या देवी सर्वभूतेषु शक्तिरूपेण संस्थिता। नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः।।
Yā devī sarvabhūteṣu śaktirūpeṇa saṃsthitā, namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ.
"Salutations, salutations, salutations to that Goddess who abides in all beings in the form of power."
Durga Saptashati
Tradition & Practice
🌺
ਦੁਰਗਾ ਦੇ 9 ਰੂਪ
ਨੌਂ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਨਵਦੁਰਗਾ ਦੇ ਇੱਕ ਰੂਪ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ: ਸ਼ੈਲਪੁੱਤਰੀ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿਣੀ, ਚੰਦਰਘੰਟਾ, ਕੂਸ਼ਮਾਂਡਾ, ਸਕੰਦਮਾਤਾ, ਕਾਤਯਾਯਨੀ, ਕਾਲਰਾਤਰੀ, ਮਹਾਗੌਰੀ ਅਤੇ ਸਿੱਧੀਦਾਤਰੀ। ਭਗਤ ਹਰ ਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਖਾਸ ਰੰਗ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਭੇਟ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦਾ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅਧਿਆਇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।
💃
ਗਰਬਾ ਅਤੇ ਡਾਂਡੀਆ ਰਾਸ
ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਬਹੁਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਗਰਬਾ (ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਦੀਵੇ ਦੁਆਲੇ ਗੋਲ ਭਗਤੀ ਨਾਚ) ਅਤੇ ਡਾਂਡੀਆ ਰਾਸ (ਜੋਸ਼ੀਲਾ ਸੋਟੀ ਨਾਚ)। ਦੋਵੇਂ ਨੌਂ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਸਾਂਝੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਰਵਾਇਤੀ ਚਨੀਆ ਚੋਲੀ (ਔਰਤਾਂ) ਅਤੇ ਕੇਡੀਯੂ (ਮਰਦ) ਪਹਿਨ ਕੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
🏮
ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ
ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ, ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ ਪੂਰੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਬਦਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਨੂੰ ਹਰਾਉਂਦੀ ਦਸ-ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੀ ਦੁਰਗਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਮਾਹਿਰ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਸਜੇ ਪੰਡਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਜੈ ਦਸਮੀ ਤੇ, ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਵੁਕ ਵਿਸਰਜਨ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸਰਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
🐘
ਮੈਸੂਰ ਦੁਸਹਿਰਾ
ਮੈਸੂਰ ਦੁਸਹਿਰਾ (400 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ) ਕਰਨਾਟਕ ਦੀ ਸ਼ਾਹੀ ਨਵਰਾਤਰੀ ਹੈ। ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਮੈਸੂਰ ਮਹਿਲ ਹਰ ਸ਼ਾਮ 1,00,000 ਬਲਬਾਂ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਜੈ ਦਸਮੀ ਤੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਣ ਵਾਲਾ ਜਲੂਸ, ਸਜੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਲੋਕ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨਾਲ, ਜੰਬੂ ਸਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ।
🪆
ਬੋੰਮਈ ਕੋਲੂ
ਤਮਿਲ ਨਾਡੂ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ, ਗੋਲੂ (ਬੋੰਮਈ ਕੋਲੂ / ਬੋੰਮਲਾ ਕੋਲੁਵੂ) ਪੌੜੀਦਾਰ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਸਟੈਪਾਂ ਤੇ ਕੱਪੜਾ ਵਿਛਾ ਕੇ ਸੈਂਕੜੇ ਗੁੱਡੀਆਂ (ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ, ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਦ੍ਰਿਸ਼, ਪਿੰਡ ਦਾ ਜੀਵਨ) ਸਜਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜਾਵਟ ਵੇਖਣ ਲਈ ਸੱਦਦੇ ਹਨ; ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਤੰਬੂਲਮ (ਪਾਨ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਤੋਹਫ਼ੇ) ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
🌿
ਵਰਤ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੰਪਰਾਵਾਂ
ਨਵਰਾਤਰੀ ਦਾ ਵਰਤ ਖੇਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਭਗਤ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਾਬੂਦਾਣਾ, ਫਲ ਅਤੇ ਸੇਂਧਾ ਨਮਕ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਖਾਸ ਦਿਨਾਂ ਤੇ ਪੂਰਾ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਅਖੰਡ ਜੋਤ (ਨੌਂ ਦਿਨ ਲਗਾਤਾਰ ਬਲਦਾ ਦੀਵਾ) ਬਹੁਤੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੱਕ ਬੁਝਾਈ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ।
ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ
mypanchang.com
📖 Articles