📍
Birmingham, England, United Kingdom
ਸ਼ਾਰਦ ਨਵਰਾਤਰੇ · 1999
📍 Birmingham, England, United Kingdom
October 10, 1999
ਅੱਸੂ ਸ਼ੁਕਲ ਪਹਿਲੀ, ਦੇਵੀ ਦੀ ਮਹਾਨ ਪਤਝੜ ਨਵਰਾਤਰੀ
Nine Nights, Day by Day · Birmingham
🏔️ਦਿਨ 1: Shailaputri
🗓 October 10, 1999
🌙 Prathama (ends 13:37)
⭐ Chitra (ends 17:02)
🔔 Ghatasthapana
🪔 ਘਟਸਥਾਪਨਾ ਮੁਹੂਰਤ: 07:25 – 11:05 (within 10 Ghatis of sunrise)
🔁 Backup -- Abhijit Muhurta: 12:33 – 13:17
🔁 Backup -- last 25% of Chitra/Vaidhriti (Bhavishya Purana): 10:36 – 17:02
🌅 ਪਿਛਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Oct 9
07:23:46
🌒 Prathama Begins
Oct 9
12:34:24
🌅 ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ
Oct 10
07:25:31
🌓 Prathama Ends
Oct 10
13:37:24
🌇 ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ
Oct 10
18:24:36
🌅 ਅਗਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Oct 11
07:27:16
🙏ਦਿਨ 2: Brahmacharini
🗓 October 11, 1999
🌙 Dvitiiya (ends 15:07)
⭐ Swaati (ends 19:08)
🌅 ਪਿਛਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Oct 10
07:25:31
🌒 Dvitiiya Begins
Oct 10
13:37:24
🌅 ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ
Oct 11
07:27:16
🌓 Dvitiiya Ends
Oct 11
15:07:21
🌇 ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ
Oct 11
18:22:20
🌅 ਅਗਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Oct 12
07:29:01
🌙ਦਿਨ 3: Chandraghanta
🗓 October 12, 1999
🌙 Tritiiya (ends 17:03)
⭐ Visakha (ends 21:40)
🌅 ਪਿਛਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Oct 11
07:27:16
🌒 Tritiiya Begins
Oct 11
15:07:21
🌅 ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ
Oct 12
07:29:01
🌓 Tritiiya Ends
Oct 12
17:03:20
🌇 ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ
Oct 12
18:20:04
🌅 ਅਗਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Oct 13
07:30:47
🎃ਦਿਨ 4: Kushmanda
🗓 October 13, 1999
🌙 Chaturthi (ends 19:21)
⭐ Anuraadha (ends 00:31)
🌅 ਪਿਛਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Oct 12
07:29:01
🌒 ਚਤੁਰਥੀ ਸ਼ੁਰੂ
Oct 12
17:03:20
🌅 ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ
Oct 13
07:30:47
🌇 ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ
Oct 13
18:17:49
🌓 ਚਤੁਰਥੀ ਸਮਾਪਤ
Oct 13
19:21:28
🌅 ਅਗਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Oct 14
07:32:32
🕊️ਦਿਨ 5: Skandamata
🗓 October 14, 1999
🌙 Panchami (ends 21:54)
⭐ Jyeshtha (ends 03:34)
🔔 Lalitha Panchami
🌅 ਪਿਛਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Oct 13
07:30:47
🌒 ਪੰਚਮੀ ਸ਼ੁਰੂ
Oct 13
19:21:28
🌅 ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ
Oct 14
07:32:32
🌇 ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ
Oct 14
18:15:34
🌓 ਪੰਚਮੀ ਸਮਾਪਤ
Oct 14
21:54:11
🌅 ਅਗਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Oct 15
07:34:19
⚔️ਦਿਨ 6: Katyayani
🗓 October 15, 1999
🌙 Shashti (ends 00:30)
⭐ Moola (ends 06:38)
🔔 Saraswati Ahvahan
🌅 ਪਿਛਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Oct 14
07:32:32
🌒 ਸ਼ਸ਼ਠੀ ਸ਼ੁਰੂ
Oct 14
21:54:11
🌅 ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ
Oct 15
07:34:19
🌇 ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ
Oct 15
18:13:21
🌓 ਸ਼ਸ਼ਠੀ ਸਮਾਪਤ
Oct 16
00:30:13
🌅 ਅਗਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Oct 16
07:36:05
🌑ਦਿਨ 7: Kaalratri
🗓 October 16, 1999
🌙 Saptami (ends 02:55)
⭐ P.Ashadha
🔔 Saraswati Puja
🌅 ਪਿਛਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Oct 15
07:34:19
🌒 ਸਪਤਮੀ ਸ਼ੁਰੂ
Oct 16
00:30:13
🌅 ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ
Oct 16
07:36:05
🌇 ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ
Oct 16
18:11:08
🌓 ਸਪਤਮੀ ਸਮਾਪਤ
Oct 17
02:55:38
🌅 ਅਗਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Oct 17
07:37:52
⚪ਦਿਨ 8: Mahagauri
🗓 October 17, 1999
🌙 Ashtami (ends 04:55)
⭐ P.Ashadha (ends 09:28)
🔔 Durga Ashtami, Saraswati Balidan, Bhadra Devi Puja: 09:27, Sandhi Puja: 04:31 - 05:19
🌅 ਪਿਛਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Oct 16
07:36:05
🌒 ਅਸ਼ਟਮੀ ਸ਼ੁਰੂ
Oct 17
02:55:38
🌅 ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ
Oct 17
07:37:52
🌇 ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ
Oct 17
18:08:56
🌓 ਅਸ਼ਟਮੀ ਸਮਾਪਤ
Oct 18
04:55:49
🌅 ਅਗਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Oct 18
07:39:39
✨ਦਿਨ 9: Siddhidatri
🗓 October 18, 1999
🌙 Navami (ends 06:18)
⭐ U.Ashada (ends 11:51)
🔔 Maha Navami, Balidan, Saraswati Visarjan
🌅 ਪਿਛਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Oct 17
07:37:52
🌒 ਨਵਮੀ ਸ਼ੁਰੂ
Oct 18
04:55:49
🌅 ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ
Oct 18
07:39:39
🌇 ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ
Oct 18
18:06:45
🌓 ਨਵਮੀ ਸਮਾਪਤ
Oct 19
06:17:55
🌅 ਅਗਲਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ
Oct 19
07:41:27
🏹ਦਿਨ 10: Vijayadashami (Dussehra)
🗓 October 19, 1999
🌙 Dashami (ends 06:52)
⭐ Shravana (ends 13:34)
🏆 ਵਿਜਯ ਮੁਹੂਰਤ: 14:37 – 15:18
⭐ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਸ਼ੁਰੂ
Oct 18
11:50:54
🌒 ਦਸਮੀ ਸ਼ੁਰੂ
Oct 19
06:17:55
🌅 ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ
Oct 19
07:41:27
⭐ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤ
Oct 19
13:34:16
🌇 ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ
Oct 19
18:04:34
🌓 ਦਸਮੀ ਸਮਾਪਤ
Oct 20
06:52:46
ਇਸ ਦਿਨ ਦਾ ਪੰਚਾਂਗ · Birmingham
About
ਸ਼ਾਰਦ ਨਵਰਾਤਰੇ
ਸ਼ਰਦ ਨਵਰਾਤਰੀ (ਪਤਝੜ ਦੀਆਂ ਨੌਂ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਤਾਂ) ਚਾਰ ਨਵਰਾਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਨਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਮਹਾ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਅਸ਼ਵਿਨ ਸ਼ੁਕਲ ਪ੍ਰਤਿਪਦਾ (ਅਸ਼ਵਿਨ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ) ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਨਵਮੀ ਤੱਕ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਮਗਰੋਂ ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ ਵਿਜੈ ਦਸਮੀ (ਦੁਸਹਿਰਾ) ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਨੌਂ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਸਾਰਾ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨੌਂ ਰੂਪਾਂ, ਨਵਦੁਰਗਾ, ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵਰਤ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਨਾਚ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਜਨਤਕ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨੌਂ ਰਾਤਾਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਰੂਪ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਗਰਬਾ ਅਤੇ ਡਾਂਡੀਆ ਰਾਸ ਹੈ: ਅੰਬਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਜਾਂ ਦੀਵੇ ਦੁਆਲੇ ਨੌਂ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਗੋਲ ਲੋਕ-ਨਾਚ। ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ ਹੈ: ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਧਾਰਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਦਾ ਵਧ ਕਰਦੀ ਦੁਰਗਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਹਰ ਮੁਹੱਲੇ ਵਿੱਚ ਸਜੇ ਪੰਡਾਲਾਂ (ਆਰਜ਼ੀ ਮੰਦਿਰਾਂ) ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਮੈਸੂਰ ਦੁਸਹਿਰਾ ਸ਼ਾਹੀ ਉਤਸਵ ਹੈ: 400 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਜਲੂਸ, ਰੌਸ਼ਨ ਮਹਿਲ ਅਤੇ ਨਾਡਾ ਹੱਬਾ (ਰਾਜ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੋਲੂ (ਬੋੰਮਈ ਕੋਲੂ) ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਦੈਵੀ ਕਥਾਵਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਗੁੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਦਾਰ ਸਜਾਵਟਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨੌਂ ਰੂਪਾਂ, ਨਵਦੁਰਗਾ, ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੈ। ਹਰ ਦਿਨ ਇੱਕ ਰੂਪ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ: ਸ਼ੈਲਪੁੱਤਰੀ (ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ), ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿਣੀ (ਤਪੱਸਵਿਨੀ), ਚੰਦਰਘੰਟਾ (ਅਰਧ-ਚੰਦਰ ਸ਼ੋਭਿਤ), ਕੂਸ਼ਮਾਂਡਾ (ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਅੰਡੇ ਦੀ ਰਚਨਹਾਰ), ਸਕੰਦਮਾਤਾ (ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਦੀ ਮਾਤਾ), ਕਾਤਯਾਯਨੀ (ਯੋਧਾ ਦੇਵੀ), ਕਾਲਰਾਤਰੀ (ਹਨੇਰੀ ਰਾਤ), ਮਹਾਗੌਰੀ (ਚਮਕਦਾਰ ਸਫ਼ੈਦ) ਅਤੇ ਸਿੱਧੀਦਾਤਰੀ (ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ)। ਭਗਤ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਦੇਵੀ ਦੀ ਉਸਤਤ ਵਿੱਚ 700 ਸ਼ਲੋਕ।
या देवी सर्वभूतेषु शक्तिरूपेण संस्थिता। नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः।।
Yā devī sarvabhūteṣu śaktirūpeṇa saṃsthitā, namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ.
"Salutations, salutations, salutations to that Goddess who abides in all beings in the form of power."
Durga Saptashati
Tradition & Practice
🌺
ਦੁਰਗਾ ਦੇ 9 ਰੂਪ
ਨੌਂ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਨਵਦੁਰਗਾ ਦੇ ਇੱਕ ਰੂਪ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ: ਸ਼ੈਲਪੁੱਤਰੀ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿਣੀ, ਚੰਦਰਘੰਟਾ, ਕੂਸ਼ਮਾਂਡਾ, ਸਕੰਦਮਾਤਾ, ਕਾਤਯਾਯਨੀ, ਕਾਲਰਾਤਰੀ, ਮਹਾਗੌਰੀ ਅਤੇ ਸਿੱਧੀਦਾਤਰੀ। ਭਗਤ ਹਰ ਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਖਾਸ ਰੰਗ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਭੇਟ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦਾ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅਧਿਆਇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।
💃
ਗਰਬਾ ਅਤੇ ਡਾਂਡੀਆ ਰਾਸ
ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਬਹੁਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਗਰਬਾ (ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਦੀਵੇ ਦੁਆਲੇ ਗੋਲ ਭਗਤੀ ਨਾਚ) ਅਤੇ ਡਾਂਡੀਆ ਰਾਸ (ਜੋਸ਼ੀਲਾ ਸੋਟੀ ਨਾਚ)। ਦੋਵੇਂ ਨੌਂ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਸਾਂਝੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਰਵਾਇਤੀ ਚਨੀਆ ਚੋਲੀ (ਔਰਤਾਂ) ਅਤੇ ਕੇਡੀਯੂ (ਮਰਦ) ਪਹਿਨ ਕੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
🏮
ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ
ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ, ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ ਪੂਰੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਬਦਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਨੂੰ ਹਰਾਉਂਦੀ ਦਸ-ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੀ ਦੁਰਗਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਮਾਹਿਰ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਸਜੇ ਪੰਡਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਜੈ ਦਸਮੀ ਤੇ, ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਵੁਕ ਵਿਸਰਜਨ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸਰਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
🐘
ਮੈਸੂਰ ਦੁਸਹਿਰਾ
ਮੈਸੂਰ ਦੁਸਹਿਰਾ (400 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ) ਕਰਨਾਟਕ ਦੀ ਸ਼ਾਹੀ ਨਵਰਾਤਰੀ ਹੈ। ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਮੈਸੂਰ ਮਹਿਲ ਹਰ ਸ਼ਾਮ 1,00,000 ਬਲਬਾਂ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਜੈ ਦਸਮੀ ਤੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਣ ਵਾਲਾ ਜਲੂਸ, ਸਜੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਲੋਕ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨਾਲ, ਜੰਬੂ ਸਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ।
🪆
ਬੋੰਮਈ ਕੋਲੂ
ਤਮਿਲ ਨਾਡੂ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਕਰਨਾਟਕ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ, ਗੋਲੂ (ਬੋੰਮਈ ਕੋਲੂ / ਬੋੰਮਲਾ ਕੋਲੁਵੂ) ਪੌੜੀਦਾਰ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਸਟੈਪਾਂ ਤੇ ਕੱਪੜਾ ਵਿਛਾ ਕੇ ਸੈਂਕੜੇ ਗੁੱਡੀਆਂ (ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ, ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਦ੍ਰਿਸ਼, ਪਿੰਡ ਦਾ ਜੀਵਨ) ਸਜਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜਾਵਟ ਵੇਖਣ ਲਈ ਸੱਦਦੇ ਹਨ; ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਤੰਬੂਲਮ (ਪਾਨ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਤੋਹਫ਼ੇ) ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
🌿
ਵਰਤ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੰਪਰਾਵਾਂ
ਨਵਰਾਤਰੀ ਦਾ ਵਰਤ ਖੇਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਭਗਤ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਾਬੂਦਾਣਾ, ਫਲ ਅਤੇ ਸੇਂਧਾ ਨਮਕ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਖਾਸ ਦਿਨਾਂ ਤੇ ਪੂਰਾ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਅਖੰਡ ਜੋਤ (ਨੌਂ ਦਿਨ ਲਗਾਤਾਰ ਬਲਦਾ ਦੀਵਾ) ਬਹੁਤੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੱਕ ਬੁਝਾਈ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ।
ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ
mypanchang.com
📖 Articles