ଷଟତିଳା ଏକାଦଶୀ 1873

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ସେହି କଥା କହିଲେ ଯାହା ଋଷି ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ପ୍ରଥମେ ଦାଲଭ୍ୟଙ୍କୁ କହିଥିଲେ। ଜଣେ ଧର୍ମପରାୟଣା ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଅତି କଠୋରତାର ସହ ଅନେକ ଉପବାସ ଓ ବ୍ରତ ପାଳନ କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ କେବେ ଅନ୍ନ ଦାନ କରୁନଥିଲେ।

ତାଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଭିକ୍ଷୁ ବେଶରେ ଭିକ୍ଷା ମାଗି ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରକୁ ଆସିଲେ। ବିରକ୍ତ ହୋଇ ସେ ତାଙ୍କ ପାତ୍ରରେ ଏକ ମାଟି ଢେଲା ପକାଇଦେଲେ। ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ତାଙ୍କୁ ଏକ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଘରକୁ ନେଇଗଲା, କିନ୍ତୁ ସେ ତାହାକୁ ଶୂନ୍ୟ ପାଇଲେ, ସେଠାରେ କୌଣସି ଶସ୍ୟ ବା ଧନ ନଥିଲା। ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ କାରଣ କହିଲେ, ଏବଂ କହିଲେ ଯେ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ନାରୀମାନେ ଦେଖା କରିବାକୁ ଆସିଲେ ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ଷଟତିଳା ଏକାଦଶୀ ବିଷୟରେ ପଚାରନ୍ତୁ। ସେ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ କଥା ଶୁଣିଲେ, ଉପବାସ ରଖିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଘର ଶସ୍ୟ ଓ ଧନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।

ଏହି ଦିନ ତିଳ ଛଅ ପ୍ରକାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ: ତିଳରେ ସ୍ନାନ, ଶରୀରରେ ତିଳ ଲେପନ, ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନିରେ ତିଳ ଆହୁତି, ତିଳ ଜଳ ଅର୍ପଣ, ତିଳ ଦାନ, ଏବଂ ତିଳ ଭୋଜନ।