શુક્રવાર વ્રત 2015

શુક્રવાર વ્રત, વ્રતરાજનું શુક્રવારનું વ્રત, ભવિષ્યોત્તર પુરાણનું મહાલક્ષ્મીનું વરલક્ષ્મી વ્રત છે. તે શ્રાવણ સુદ પક્ષના શુક્રવારે, સૂર્ય કર્કમાં હોય ત્યારે, શરૂ કરાય છે, જેમ કે ગંગા-યમુનાના સંગમે કે તુંગભદ્રાના કાંઠે. ગ્રંથ કોઈ ખાસ શુક્રવારનું નામ આપતો નથી.

વ્રત કેવી રીતે કરવું

• ઘરને તોરણ અને રંગોળીથી શણગારો. પૂર્વ દિશામાં, ઉત્તમ ઈશાન ખૂણે, ચોખા પાથરી કમળ બનાવો અને તેના પર તીર્થજળ, ફળ, સોનું અને પાંચ પાનવાળો, વસ્ત્રથી ઢાંકેલો કળશ મૂકો. તેના પર લક્ષ્મીની ચતુર્ભુજ સોનાની પ્રતિમા સ્થાપો.
• પ્રતિમાને પંચામૃતથી સ્નાન કરાવી દેવી સૂક્તથી અભિષેક કરો. સોળ ઉપચારોથી પૂજા કરો: અષ્ટગંધ, પીપળો, વડ, બીલી, આંબો, માલતી અને દાડમનાં એકવીસ-એકવીસ પાન, માલતી વગેરે ફૂલ, મંગળસૂત્ર અને સૌભાગ્ય દ્રવ્યો (હળદર, કંકુ, સિંદૂર, કાજળ). ખીર, અનેક વાનગીઓ અને એકવીસ પૂડા (અપૂપ)નો ભોગ ધરાવો.
• પવિત્ર દોરક બાંધો અને પ્રાર્થના કરો: શ્રિયં દેહિ યશો દેહિ સૌભાગ્યં દેહિ મે શુભે।
• પાંચ વાયણ આપો: ફળ, અનાજ, દક્ષિણા અને ખાંડ-ઘીની એકવીસ મીઠાઈથી ભરેલાં વાંસનાં પાત્ર, એક-એક બ્રાહ્મણ, યતિ, દેવી, બ્રહ્મચારી અને સૌભાગ્યવતીને. મૌન રાખી પાંચ આરતી કરો અને કથા સાંભળો.
• પરીક્ષા: ચૂના વિના નાગરવેલના પાન સાથે સોપારી ચાવી, કપડામાં બાંધી સવારે જુઓ. લાલ થઈ હોય તો આ ઉત્તમ વ્રત કરો; ન થઈ હોય તો સમૃદ્ધિ ઇચ્છનાર તે ન કરે.

ભોજન ક્યારે કરવું

• વ્રતરાજ આ વ્રત માટે ઉપવાસ કે ભોજનનો કોઈ નિયમ આપતું નથી.

ભવિષ્યોત્તર પુરાણમાંથી ચિત્રનેમિની કથા

કૈલાસ પર શિવ અને પાર્વતી ચોપાટ રમતાં હતાં અને બંને પોતાની જીત કહેવા લાગ્યાં. નિર્ણય માટે પૂછતાં ગણ ચિત્રનેમિએ શિવના પક્ષે ખોટું કહ્યું, અને પાર્વતીએ તેને કોઢિયો થવાનો શાપ આપ્યો. શિવે વિનંતી કરતાં પાર્વતી પીગળ્યાં: કોઈ સુંદર સરોવરે દિવ્ય સ્ત્રીઓને પવિત્ર વ્રત કરતી જોશે ત્યારે શાપ છૂટશે.

તે સરોવરે કોઢિયા તરીકે રહેતાં ચિત્રનેમિએ અપ્સરાઓને પૂજા કરતી જોઈ અને પૂછ્યું; તેમણે તેને વરલક્ષ્મી વ્રત કહ્યું. માત્ર તેમની પૂજા અંત સુધી જોવાથી, ધૂપ સૂંઘવાથી અને ઘીનો દીવો જોવાથી તેનો કોઢ મટી ગયો અને તે સોના જેવો ચમકવા લાગ્યો. તેણે સોનાની પ્રતિમા બનાવી પૂજા કરી, પાંચ વાયણ આપ્યાં, પાનની પરીક્ષા કરી અને લાલ થતાં વ્રત કર્યું.

તે કૈલાસ પાછો ગયો, પાર્વતીએ તેને પોતાનો પુત્ર માન્યો અને શિવે તેને કૈલાસનાં અને પછી વૈકુંઠનાં સુખ આપ્યાં. સ્વયં પાર્વતીએ આ વ્રત કરી ષણ્મુખ મેળવ્યા; નંદ અને વિક્રમાદિત્યને તેનાથી રાજ્ય મળ્યું, અને નંદની પત્નીએ પુત્ર માટે તે કરી ત્રણે લોકને ધારણ કરવા સમર્થ પુત્ર મેળવ્યો.