तमिळ हनुमान जयंती हे भगवान हनुमानांच्या (अंजनेयाच्या) जन्माचे दक्षिण भारतीय आचरण आहे, जे उत्तर भारतात पाळल्या जाणाऱ्या चैत्र पौर्णिमेवर आधारित हनुमान जयंतीपेक्षा वेगळे आहे. तमिळ मार्गळी महिन्यात, सूर्याच्या धनु राशीतील संक्रमणाशी एकरूप असलेल्या अमावस्येला हा दिवस येतो.
मार्गळी हा तमिळ पंचांगातील सर्वाधिक पवित्र महिन्यांपैकी एक मानला जातो, जो पहाटेच्या उपासनेशी, तिरुप्पावई आणि तिरुवेम्पावईच्या गायनाशी, आणि पहाटेपूर्वी मंदिरांना दिल्या जाणाऱ्या भेटींशी संबंधित आहे. तमिळ हनुमान जयंती याच पवित्र महिन्यात येते, आणि ज्या दिवशी सूर्योदयाचे अधिपत्य मूळ नक्षत्राकडे (या परंपरेनुसार हनुमानांचे जन्मनक्षत्र) असते, त्या दिवसाला प्राधान्य दिले जाते.
भाविक अंजनेय/हनुमान मंदिरांना भेटी देऊन, हनुमान चालीसा आणि इतर स्तोत्रांचे पठण करून, आणि भारतातील इतरत्र पाळल्या जाणाऱ्या हनुमान जयंती उत्सवांशी सुसंगत असलेल्या उपवास व भक्तीच्या त्याच भावनेने हा दिवस साजरा करतात.
बुद्धिर्बलं यशोधैर्यं निर्भयत्वमरोगता। अजाड्यं वाक्पटुत्वं च हनुमत्स्मरणाद्भवेत्।।
"बुद्धी, बळ, कीर्ती, धैर्य, निर्भयता, आरोग्य, सजगता आणि वाक्पटुता: हे सर्व हनुमानाच्या स्मरणाने प्राप्त होतात."
पारंपरिक हनुमान स्तवन
परंपरा आणि आचरण
🌑
मार्गळीतील अमावस्या
हे आचरण सूर्याच्या धनु राशीतील संक्रमणादरम्यान, म्हणजेच तमिळ मार्गळी महिन्यात, येणाऱ्या अमावस्येवर आधारित आहे.
⭐
मूळ-युक्त प्राधान्य
जेव्हा मार्गळी महिन्यात दोन अमावस्या येतात, तेव्हा ज्या अमावस्येला सूर्योदयी मूळ नक्षत्राचे अधिपत्य असते तिला प्राधान्य दिले जाते, कारण या परंपरेनुसार मूळ नक्षत्राचा हनुमानांच्या जन्मनक्षत्राशी संबंध मानला जातो.
🙏
अंजनेय उपासना
भाविक या दिवशी हनुमान/अंजनेय मंदिरांना भेट देतात, हनुमान चालीसाचे पठण करतात आणि उपवास पाळतात.
📿
मार्गळीचा पवित्र महिना
मार्गळी हा तमिळ पंचांगातील सर्वाधिक मंगलमय महिन्यांपैकी एक मानला जातो, जो दक्षिण भारतातील मंदिरांमध्ये पहाटेपूर्वीच्या उपासनेने चिन्हांकित असतो.
🕉️
एक स्वतंत्र परंपरा
हे दक्षिण भारतीय आचरण उत्तर भारतात पाळल्या जाणाऱ्या चैत्र पौर्णिमेवर आधारित हनुमान जयंतीपेक्षा वेगळे आहे: दोन्ही परंपरा एकाच देवतेचा सन्मान करतात, परंतु वेगवेगळ्या पंचांग-आधारांवर.
