તુલસી વિવાહ (તુલસી કલ્યાણમ્) 2219

તુલસી વિવાહ (तुलसी विवाह), જે દક્ષિણમાં તુલસી કલ્યાણમ્ તરીકે ઓળખાય છે, પવિત્ર તુલસીના છોડ તુલસી દેવીનો શાલિગ્રામ કે કૃષ્ણ સ્વરૂપે ભગવાન વિષ્ણુ સાથે થતો વિધિપૂર્વકનો વિવાહ છે. તે કારતકમાં, ભગવાન વિષ્ણુ ચાર માસની યોગનિદ્રામાંથી જાગે તે પ્રબોધિની (દેવઊઠી) એકાદશી પછી તરત ઊજવાય છે.

તુલસીના છોડને લાલ વસ્ત્ર, બંગડીઓ અને મંગળસૂત્રથી કન્યાની જેમ શણગારવામાં આવે છે, અને માનવ વિવાહ જેવી જ વિધિઓથી લગ્ન થાય છે: કન્યાદાન, છોડની આસપાસ મંગળ ફેરા અને મીઠાઈનું અર્પણ. જે પરિવારોને દીકરી નથી તેઓ ઘણી વાર તેને પોતાના કન્યાદાન તરીકે કરે છે.

તુલસી વિવાહ ચાતુર્માસની પૂર્ણાહુતિ અને ભારતના અનેક ભાગોમાં લગ્નની ઋતુનો આરંભ દર્શાવે છે.