વિજય દશમી 2023

વિજય દશમી (શાબ્દિક રીતે વિજયની દસમી) આસો શુક્લ દશમીએ આવે છે, આસો મહિનાના શુક્લ પક્ષનો દસમો દિવસ, જે શરદ નવરાત્રિની નવ રાત્રિઓ પછી તરત આવે છે. તે એકસાથે ભગવાન રામ દ્વારા રાવણના પરાજયની ઉજવણી, દેવી દુર્ગાના મહિષાસુર પરના વિજયની ઉજવણી, અને કંઈ પણ નવું શરૂ કરવા માટે હિન્દુ વર્ષનો સૌથી શુભ દિવસ છે. બે મહાન વિજયો, બે મહાન કથાઓ, ધર્મના વિજયની એક પરમ ક્ષણ.

ઉત્તર ભારતમાં, વિજય દશમી દશેરા તરીકે ઓળખાય છે: શાબ્દિક રીતે દસ મસ્તકવાળા (દસ-સિર) રાવણનો પરાજય (હરા). શહેરોભરના ખુલ્લા મેદાનોમાં રાવણ, કુંભકર્ણ અને મેઘનાદના વિશાળ પૂતળાં ઊભાં કરવામાં આવે છે. સૂર્યાસ્ત નજીક આવતાં, રામ અને તેમના ભાઈઓ (સામાન્ય રીતે સ્થાનિક બાળકો અથવા કલાકારો દ્વારા ભજવાયેલા) શોભાયાત્રામાં આવે છે, અને રામ રાવણના પૂતળા પર સળગતું બાણ છોડે છે: રાવણ દહન. પૂતળું અગ્નિ અને વિસ્ફોટોમાં ફાટે છે, જે અહંકાર, ઘમંડ અને દસ દુર્ગુણો ધરાવતા દસ-મસ્તકવાળા રાક્ષસના વિનાશનું પ્રતીક છે. ભારતનું સૌથી મોટું રાવણ દહન દિલ્હીના રામલીલા મેદાનમાં થાય છે, જ્યાં પૂતળાં ૭૦ મીટર ઊંચાં હોય છે.

કર્ણાટકમાં, મૈસૂર દશરા, જે નાડા હબ્બા (રાજ્ય તહેવાર) તરીકે ઓળખાય છે, ૪૦૦ વર્ષથી વધુ સમયથી ઉજવાય છે. દસ દિવસ સુધી પ્રકાશિત મૈસૂર મહેલ લાખો મુલાકાતીઓને આકર્ષે છે. વિજય દશમીની સવારે, મહેલમાંથી સોનેરી સિંહાસનની શોભાયાત્રા નીકળે છે: રંગબેરંગી શણગારેલો હાથી દેવી ચામુંડેશ્વરીને સોનેરી અંબાડીમાં લઈ જાય છે, જેની સાથે શણગારેલા ઘોડા, સજાવેલા ઊંટ, લોકકલાકારો, લશ્કરી બેન્ડ અને હજારો કૂચ કરતા સૈનિકો હોય છે. આ શોભાયાત્રા એશિયાના સૌથી મહાન ઔપચારિક તમાશાઓમાંની એક છે.